AVRUPA’NIN KÜLTÜR BAŞKENTLERİNDEN: VİYANA

16.YÜZYILDAN VİYANA GRAVÜRÜ

   

   İsa’dan sonra 1. Yüzyılda “Legio decima Gemina” lejyonu tarafından işgal edilip askeri kamp alanı olarak kullanılmaya başlanan arkaik Kelt yerleşimi Viyana, yahut arkaik ismiyle Vindobono, 212 yılından beri şehir (municipium) statüsündedir. Sırasıyla Babenberg ve Habsburg dinastileri açısından mühim bir merkez olan Viyana şehri, Ortaçağ Avrupa’sı için ziyadesiyle önemlidir. Hanedanlıkların yıkılışının ardından sırasıyla Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu, Avusturya İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan ve Avusturya Cumhuriyeti’nin merkezi/başkenti olmuştur. Ticaret için her daim önemli bir merkez olan Viyana, Şark’ın Batı’ya açılan kapılarından biridir. Tarihte iki kez Osmanlı tarafından da kuşatılmış (1529 ve 1683) fakat Osmanlı ordusu hava muhalefeti, aşılması pek mümkün olmayan surlar, ordunun teçhizatının ve kuvvetinin yetersiz olması gibi muhtelif sebeplerden dolayı muvaffak olamamıştır.

Belvedre Sarayı ve Bahçesi

18.yüzyılın ilk çeyreğinde, demografik ve kültürel manada ivmelenen Viyana şehri ünlü mimarlar Johann Lukas von Hildebrandt ve Johann Bernhard Fischer von Erlach

Franz Peter Schubert (1797-1828) Viyanalı Romantik dönem bestekârı

önderliğinde gerçek bir “Barok” şehri haline gelmiştir. Barok mimarisinin nadide eserleriyle donatılmış Viyana kenti, ziyaretçileri için görsel bir şölen yaşatmakta ayrıca şehrin dokusunu bozmayan modern binalarıyla da klasiğin ve modernin güzel bir birleşimidir. Şehrin en önemli figürlerinden biri olan ayrıyeten barok mimarisinin mükemmel bir timsali olan Belvedre Sarayı, Hildebrandt tarafından ifa olunmuştur. Bünyesinde birçok önemli tabloyu bulunduran Belvedre günümüzde halen müze olarak kullanılmaktadır. Belvedre dışında turistlerin ilgisini çekebilecek Schönnburn, Auersperg gibi muhteşem sarayların yanı sıra gotik dönemin güzel tezahürlerden biri olan Aziz Stephen Katedrali Avusturya rokokosunun şahane tezahürü Cizvit kilisesi ve daha onlarca muazzam esere ev sahipliği yapan Viyana mimariye meraklı ziyaretçileri için ziyadesiyle doyurucudur.
Klasik Müzik dolayısıyla müzik tarihi için de oldukça önemli bir merkez olan Viyana, Schubert, Haydn, Mahler gibi büyük bestekarların memleketi olduğu gibi uzunca bir dönem Batı musikisinin bir nevi “hac” merkezi olmuştur. Viyana Çocuk Korosu ve Viyana Filarmoni Orkestrası gibi klasik müzik severler için pek değerli oluşumların anavatanı olan Viyana, yüzlerce yıllık müzik geleneğini hala yaşatmaktadır. Herbert von Karajan, Leonard Bernstein, Karl Richter, Otto Klemperer gibi modern dünyanın takdire şayan kondüktörlerinin birçok konserine ev sahipliği yaparak bu alanda sahip olduğu kıymeti sürdürmektedir. Klasik sanatın yanı sıra modern sanat için de önemli bir mesken olan Viyana Gustav Klimt, Hermann Nitsch, Carl Moll gibi üstatları da sanat dünyasına bahşeden şehirdir.
Kültürü sadece sanati işler ekseninde değerlendirmek noksan olacaktır. Mimari, resim, edebiyat dışında kültürün tamamlayıcı ögelerinden ve olmazsa olmazlarından

Wienerschnitzel

gastronomiye değinmeden Viyana’yı ve kültürünü eksik değerlendirmiş oluruz. Viyana ve gastronomi denince akla ilk olarak haliyle şnitzel geliyor. Viyana şnitzeli şehrin dünya gastronomisine büyük bir armağanıdır. Farklı hayvanların etlerinden yapılan şnitzelin en muazzam versiyonu körpe süt danasının yumuşacık lezzetli eti ve frenk soğanı sosuyla servis edileni, -tabii yanında güzel bir Viyana usulü soslu patates salatasıyla ısmarlamak elzem- meşrubat olarak ise tercihe göre beyaz şarapta, Chardonnay, Riesling, Cheninn Blanc, kırmızı şarap olarak ise Pinot-noir üzümlerinden elde edilen şaraplar tercih edilebilir. Şarap sevmiyorsanız buğday biraları da tercih edilebilir. Tabii ki Viyana mutfağı sadece şnitzelden mamul değil pastacılık alanında da bir hayli iddialı olan Viyana’nın vazgeçilmezi bol çikolatalı Sachertorte pastası. Sacher otelin tarihi dokusu eşliğinde tüketmek ise paha biçilemez. Bir de tabii ki Avusturya’nın muhtelif bölgelerinden gelen çeşitli köy ürünleri ve dünyanın en iyisi olduğuna dair birçok görüşün bulunduğu rozbifleri de eşsiz Viyana mutfağının diğer tamamlayıcı ögeleridir.

Sachertorte
Avusturya Parlemento Binası’ndaki Athena Çeşmesi
St.Anne Church
Cizvit Kilisesi

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir