Site Loader

II. Abdülhamid’in sarayın değerli terzisi Hollandalı Jean Botter için yaptırdığı Botter Apartmanı, Beyoğlu İstiklal Caddesi’nin Tünel’e yakın kesiminde yer almaktadır.

İstanbul’daki Art Nouveau yapılarının ilk örneği sayılan apartman, Gemona doğumlu İtalyan mimar Raimondo D’Aranco tarafından yaptırılmıştır. Kendisi 1877’de girdiği Venedik Akademisi’ni 1880 yılında tamamlayıp mimar ünvanını almıştır. İstanbul’da açılması planlanan Tasarım ve Sanayi sergisi projesi için 1893’te ülkemize davet edilen D’Aranco, sergi  gerçekleştirilememiş olsa da, 1894 depreminde zarar gören birçok yapının onarımını gerçekleştirmiştir.

Raimondo D’Aranco (1857-1932)

Avrupa’da resim, mimarî ve heykel alanında  1890-1910 yılları arasında etkisini gösteren Art Nouveau’nun bilinen en önemli temsilcileri arasında İspanyol mimar Antoni Gaudi gelir. La Familia Sagrada’nın, Park Güell’in, Casa Batllo’nun yapısına baktığımızda mimarînin barınmanın ötesine geçtiğini görürüz. Mimarî ögeler arasında oldukça ahenkli ve gözün kolayca takip edebileceği bir ilişki bulunur ve iç mimarî unsurlar dekoratif bir görev üstlenir. Art Nouveau, yapılara bir “kimlik” ve “aura” kazandırır.

Gaudi, Casa Botlla (Barselona)

Avrupa’daki Endüstri Devrimi’nden sonra, İstanbul sınırları içerisinde kalan Art Nouveau yapılarında malzeme ancak ithal edilmesi ve ardından kullanılması mümkün birkaç yapıyla sınırlı kalmıştır. Bu yapı örnekleri arasında sayabileceğimiz Botter Apartmanı’nda, demir strüktür uygulamasının kullanıldığını görürüz. Dolgu duvarları tuğla, cephesi ise taş  kaplı olan Botter Apartmanı, oldukça dar bir cepheden (5.00m) ve derin parsellerden (42.00m) oluşur. Cephenin darlığı, ilk bakışta binanın iç yapısında fazla ayrıntı barındıramayacağı izlenimi uyandırsa da bodrum katı depo; zemin katı ve asma katı mağaza; birinci katı atölye, kabul salonları ve depo; ikinci-üçüncü ve çekme katı ise konut olmak üzere toplam altı katlı olarak tasarlanmıştır.*

(walkingistanbul.com)

Jean Botter, apartmanın giriş katını mağazası, içindeki asma katı ise atölyesi olarak kullanmıştır. Üst katlardaki daireler ise ailenin diğer fertleri tarafından gerektiğinde konaklama için kullanılıyordu. Yapı bir banka şubesine çevrilmeden önce D’Aranco’nun atölye bölümüne özel, özenle hazırladığı vitraylar bulunmaktaydı.

Birinci katın dövme demir balkonu, çiçek motifleriyle süslü balkon korkuluğu ile birleştirilmiştir. Botter Apartmanı, bitkisel motiflerin özgürce çalışıldığı bezeme grubuna dahil edilir. Daha çok gül motifi göze çarpmakta olup bazen yaprakları ve bazen de tomurcukları ile beraber kullanılmıştır.*

Balkon korkulukları
Nişler içine yerleştirilmiş giriş kapısı
(Geçmişten Günümüze Beyoğlu Ansiklopedisi, Cilt II)

Art Nouveau yapılarında zemin kat genellikle asimetrik olarak düzenlenir ve buna karşıt olarak simetrik olarak düzenlenmiş diğer katlarla tamamlanır. Botter Apartmanı’nın sağında yer alan yapının tek girişi, nişler içine alınarak vurgulanmıştır. Nişler içinde yer alan uzun dallar ve dalların üzerinde yer alan gül motifli bitkisel bezemeler oldukça dikkat çekicidir.

Giriş kapısının gönümüzdeki hali
Fotoğraf: Işıl Ayçiçekka

Beyoğlu’nun nadide yapıları arasında sayılan, günümüzde Profilo’nun sahibi olduğu Botter Apartmanı, ne yazık ki şu an aktif olarak kullanılmamaktadır. Hazır İstiklal Caddesi’ndeyken ziyaret etmek isterseniz konum aramalarında “Botter Han” olarak geçmektedir.

*Geçmişten Günümüze Beyoğlu Ansiklopedisi, Cilt II, 1993

                      

  

   

 

   

  .

Işıl Ayçiçekka

Bir cevap yazın

Bizi Takip Edin

Araç çubuğuna atla