Kategori: Bilim

Güneşin doğup battığı tüm topraklara sanatı ve bilimi ulaştırmak istiyoruz

Bilim Yoluna Adanmış Onurlu Bir Hayat Valery Legasov

Valery Legasov’u biz bu dönemde izlediğimiz “Chernobyl” adlı dizide kurulan komisyonun bir üyesi olarak tanıdık. Kendisi Rus Bilimler Akademisi üyesi, çok ünlü bir inorganik kimyagerdir. Yaptığı çalışmalar ile bilim dünyasına sayısız katkıları olmuş, Çernobil araştırmasında ise yaptıklarıyla sayısız insanı ölümden veya radyasyonun etkilerinden korumaya çalışmış ve dönemin merkez komitesine rağmen kısmen bunu başarmıştır.   Valery Legasov, 1 Eylül 1936’da o dönemki…
Devamı

Karanlık ​ M​adde

Evrende, görebildiğimiz üzerindeki ​ k​ütleçekimsel etkisi haricinde belirlenemeyen, görünmez bir madde mevcuttur. Buna ​ “​ karanlık madde​ ”​ denir. İlk kez Fritz Zwicky(1933) tarafından öne sürülmüştür​ . Evrendeki bütün cisimler ​ “​ atom​ ” ​ adı verilen küçük madde parçacıklarından oluşur. Enerjiyle bir araya gelerek gözlemlediğimiz evreni oluştururlar. Atomları bir arada tutan şey kuvvettir. Atom…
Devamı

Chernobyl Işığında Günümüzden Bugüne Nükleer Enerji

Amerikan kablo TV kanalı HBO, 6 Mayıs 2019 tarihinde Çernobil faciasını konu alan mini dizinin ilk bölümünü yayınladı. Dizi, IMDB verilerine göre televizyon dizileri popülerlik sıralamasında ikinci sıraya oturdu. Ukrayna’nın Çernobil kentinde 1986 yılında yaşanan nükleer patlamayı konu alan mini dizi birer saatlik beş bölümden oluşuyor ve 3 Haziran’da son bölümü gösterilecek.1  Dizinin yakaladığı popülarite…
Devamı

İnsan DNA’sının müziği notalara döküldü

ODTÜ’lü bilim insanları, insan DNA’sının müziğini ve görselini çıkarabilen bilgisayar programı geliştirdi. ODTÜ Enformatik Enstitüsü Öğretim Üyesi Elif Sürer, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ‘İçindeki Müzik’ projesine, yüksek lisans öğrencisi Elif Bozlak ile başladıklarını ifade etti. Bir sanat enstalasyonu olarak başlayan projenin DNA’daki kromozomların gitar teli uzunluğuna ve ilgili notalara çevrildiği, mutasyonların LED’ler ve müzikle gözlenebildiği…
Devamı

Çevre Üzerine Tartışmalar 2 – Çevre Sorunları

Ülkemizde yaygın olarak benimsenen “çevre” tanımı statiktir; her durumda açıklayıcı değildir. Çevre sorunu sayılan oluşumlarla da, çoğunlukla bir durum gibi algılanmakta; süreçler, çoğunlukla çözümlemelerin dışında bırakılmaktadır. Bilindiği gibi “çevre”, yaygın olarak yalnızca “canlıların içinde yaşadığı ortam” biçiminde algılanmakta ve tanımlanmaktadır. Oysa, İnam 12 bileşenli bir çevre tanımı yapmıştır. Toplum, iktidar (politika), ekonomi ve doğa bileşenlerinden…
Devamı

ENERJİNİN KABLOSUZ AKTARIMINA UZAYLILAR MI ENGEL OLDU ?

   Enerjinin kablosuz aktarılması ünlü bilim insanı Nikola Tesla’nın en büyük gayelerindendi, nitekim bunun için en büyük çalışmasını 1901 yılında LONG ISLAND’da başlatmıştır. Tesla , elektrik enerjisinin, radyo dalgaları gibi bir noktadan diğer bir noktaya kablosuz olarak taşınabileceğini iddia etmiştir. Bu iddiasını kanıtlamak amacıyla Wardenclyffe Kulesi’ni kurmuş ve dünyanın katmanlarından biri olan İyonosfer kullanarak elektriğin kablosuz olarak iletimi için deneyler yapmıştır. Birçok kaynağa göre başarılı…
Devamı

New York şehri büyüklüğünde dev bir buzulun kopmak üzere olduğu belirtildi.

Antarktika Brunt Buz Sahanlığı’ndan(Brunt Ice Shelf) New York şehri büyüklüğünde dev bir buzulun kopmak üzere olduğu belirtildi. Önümüzdeki aylarda kopacak olan dev buzdağının son fazını izlemek için bilim insanları araştırma istasyonundaki yerini aldı. Kopacak buz dağının 1500 km2 büyüklüğünde , 150-250 m kalınlığında olduğu belirtildi. Araştırmacılar Brunt Buz Sahanlığı’nı 2012’den beri dikkatle takip ediyor, çatlamadan…
Devamı

Bu Yeni MS İlacı Myelin Kılıfı Onarabilir

MS hastalığı yani multipl sklerozda vücudun bağışıklık sistemi, spinal korda,beyin ve optik sinirleri yalıtan miyelin kılıfa saldırarak zarar veriyor. Bu nedenle sinirler sanki plastiği soyulmuş elektrik kabloları gibi kısa devre yapmaya, fonksiyonları bozulmaya başlıyor. İşte bilim insanları tarafından yeni geliştirilen sentetik bir molekülün hasar alan myelinleri yeniden onarabileceğini gösterdi. Bu yeni molekülden geliştirilecek ilaç umut…
Devamı

Küçük yıldızda 80 milyar megaton TNT şiddetinde patlama yaşandı

Gökbilimciler boyutu Jüpiter kadar olan L tipi küçük bir yıldızın atmosferinde 80 milyar megaton TNT şiddetinde patlama tespit etti. Astronomlar, ULAS J224940.13-011236.9 adı verilen L tipi cüce yıldızın boyutundan beklenmeyecek bir patlamaya tanık olduğunu açıkladı. Dünya’dan 250 ışık yılı mesafede yer alan yıldız, Güneş’te bugüne dek gözlemlenen en büyük patlamanın 10 katı büyüklüğünde enerji saçtı.…
Devamı

Sicim Teorisi

Evreni açıklayan iki fizik teorisinden birincisi; yıldızlar, galaksiler gibi çok büyük boyutlu maddeleri açıklayabilen Einstein’in Görelilik Teorisi,ikincisi ise; atomlar gibi çok küçük boyuttaki maddeleri açıklayabilen Kuantum mekaniğidir. Bu iki teoremin ikisi de aynı evreni açıkladığına göre, ikisini de bir teoride birleştirmek ve evreni bütünüyle anlamak mümkün olacaktır. Sicim kuramı ve M-teorisi ile bu iki teori…
Devamı

İki Küreli Evren: Yıldızlar

Yıldızların devinimleri Güneş’in deviniminden çok daha yalın ve düzenlidir. Ancak bu düzenlilik, pek de kolay anlaşılmaz. Bir gözlemci;  göklerin sayısız yıldızı arasından bir belli yıldızı bulmak için, ilk olarak bu yıldızın içinde bulunduğu tanıdık yıldız deseninin yerini saptar, yıldızı da bu resimden seçerdi. Modern astronomların kullandığı takımyıldızlarının çoğu eskiçağ mitolojik figürlerinin isimleridir ve bu yıldız…
Devamı

Edward Jenner, Çiçek Hastalığı ve Aşısının Tarihi

Bilimde övgü dünyayı ikna edene gider, fikri ilk bulana değil. -Francis Galton Yüzyıllar boyunca çiçek hastalığı insanlığı harap etmiştir. Modern zamanlardaysa, Edward Jenner’in dikkat çekici çalışması ve çabalarından sonraki gelişmeler sayesinde endişelenmek zorunda değiliz. Son yıllardaki aşının hızlı gelişimiyle birlikte bağışıklığın tarihi kökenleri sıklıkla unutulmaktadır.Ne yazık ki, 11 Eylül 2001’deki Dünya Ticaret Merkezi’ne yapılan saldırıdan…
Devamı

İngiliz Matematikçi: Alfred Nord Whitehead

Alfred North Whitehead 1861 yılının 15 Şubatı’nda İngiltere’nin Thanet Adası’nda bulunan Thanet’te doğmuş, 1947 yılının 30 Aralığı’nda hayata veda etmiştir. İngiliz matematikçi ve filozof Principia Mathematica (1910-1913)’da Bertrand Russel ile birlikte çalışmıştır. 1920lerin ortalarında Harvard Üniversitesi’nde çalışmış, kapsamlı metafizik teorisi geliştirmiştir. ÖZ GEÇMİŞ VE OKUL HAYATI: Whitehead’in büyükbabası Thomas Whitehead başarılı erkek öğrenciler için Chatham…
Devamı

Nicolas Kopernik’in Devrimleri

1993 yılında Nikolas Kopernik’in radikal çalışması “De Revolutionibus Orbium Coelestium”um (Gök Kürelerinin Devirleri Üzerine’nin) yayımlanmasının dört yüz ellinci yıl dönümü kutlandı. Bu bilimsel çalışma astronomiyi ilgilendirse de, insanlığın evrendeki yeri hakkındaki felsefi bakış açısını değiştirmede ve herhangi bir felsefi otoritenin insanın doğada tecrübe ettiklerini dikte edemeyeceği fikrinin oluşmasında büyük rol oynadı. Yunan Aristarkus’un, Güneş’in Güneş…
Devamı

VAROLUŞÇU PSİKİYATRİ NEDİR?

Engin Geçtan’ın kitabını okumaya başladığımda bu iki kavramın beraber ne kadar güzel ve anlaşılabilir olduğunu fark ettim. Elbette psikoloji dalı içerisinde yer alan her kavramın sağlıklı bir şekilde anlaşılabilmesi için en az bir kere, okuyucuya açıklanması gerektiği düşüncesindeyim ki yazar da aynen böyle yapıyor. İlk kitabını okumaya başladığım andan itibaren bende hayranlık uyandıran ve geçen…
Devamı

EMPATİ YAPMAMIZI SAĞLAYAN ŞEY NE?

Ağlayan birini gördüğümüzde neden üzülürüz ya da bir arkadaşımız bir yerini incittiğinde neden biz de acı duyarız? Diğer hayvanlar da bizim gibi bu duygusal yayılımı hissediyor mu? Current Biology dergisinde yayınlanan bir deney, başkalarının duygularını paylaşırken beynimizin nasıl göründüğünü ve bu duygu paylaşımında insan ve fare beyinlerinin benzerliklerini gösteriyor. Uzun süre boyunca insanlar empatinin, bizi…
Devamı

Astronomlar bir süper dev karadeliğin gölgesine ait ilk görüntüyü elde etti

Sagittarius A*’nın materyal diski etrafında beliren gölge. [ESO] Okuma süresi: 1 dakika Avrupa Güney Gözlemevi (ESO), küresel Olay Ufku Teleskobu ile iki yıl süren gözlemler sonucunda Messier 87 galaksisinin merkezindeki süper dev karadeliğin gölgesine ait ilk görüntüyü yakaladı. Dünya’nın dört bir yanındaki teleskoplar kullanılarak oluşturulan Olay Ufku teleskobu, Messier 87 galaksisinin merkezindeki süper dev karadeliğin…
Devamı

Martin Luther

10 Kasım 1483 tarihinde Almanya’nın Eisleben şehrinde dünyaya geldi, Erfurt Üniversitesi’nde öğrenimin gördü. Ailesine yaptığı bir ziyaret dönüşü, Erfurt yolunda yıldırım çarpma tehlikesiyle karşılaşınca keşiş olmaya karar verdi. Babası Hans Luther, madenciliğin zorlu bir iş olduğunu ve gelecek vaat eden bir işte çalışması gerektiği fikrine varmıştı. Bu yüzden bir avukat olmasını istedi. Martin Luther, yedi…
Devamı

Çevre Üzerine Tartışmalar : Doğa Tarihi

Son otuz yıldır doğal varlıklar ve süreçleri üzerinde daha fazla duruluyor. Genelde koruma kaygısından kaynaklanan, bir bütün olarak olumlu olan bu yönelimde çeşitli olumsuzluklar da vardır: algı ve anlama biçimi, seçicilik, bilgilendirme düzeyinin düşüklüğü, yaşama etkinliklerine dışsallaştırma ve yabancılaşma ve en önemlisi de doğa tarihi bilincinin derinlik ve yaygınlık düzeyinin düşüklüğü bu olumsuzların birkaçıdır. Bununla…
Devamı

ARKEOLOJİK MİRASIMIZA TEHDİT: DENİZ SEVİYELERİNİN YÜKSELMESİ

İklim değişikliğinin ve küresel ısınmanın bir sonucu olarak deniz seviyeleri her geçen gün yükseliyor. Bu, dünyadaki milyonlarca insanın geleceğini tehdit etmekle birlikte kültürel geçmişimizi de tehdit ediyor. Dünyanın ortalama deniz seviyesi geçtiğimiz yüzyılda 10 ile 20 santimetre kadar yükselmesine rağmen son 20 senedeki yıllık deniz seviyesi yükselmesi yılda 3,2 milimetreye çıkmış durumda. Bu hız son…
Devamı

Araç çubuğuna atla