Kalemi Berceste Yazar ve Düşünür: Hannah Arendt 

                                                                                                        ‘’Şiddetle değişen bir dünyɑ, ɑncɑk dɑhɑ çok şiddetin                                                                                 vɑr olduğu bir dünyɑ olur.’’                                                                                                                            -Hannah Arendt  Siyasi gündemin politikanın dış hatlarını aşamadığı modern çağda, kendi içinde yeterince modernize…

Okumaya devam et

Aristoteles’in Sanat Anlayışı ve Şiir Sanatı Üstüne

Yazan: Seden POZAN Giriş Felsefi düşüncenin gelişiminde ve çağdaş felsefenin oluşumunda önemli bir yere sahip olan Aristoteles, sanat felsefesi ile estetiğin tarihsel gelişim sürecinde etkin rol oynamıştır. Bu çalışmanın amacı, Aristoteles’in de yaptığı gibi, ‘’şiir sanatının kendisinden ve değişik türlerinden, tek tek bu türlerin olanaklarından, sonra da güzel bir yapıtı gerçekleştirebilmek için öykülerin nasıl biçimlendirilmesi’’…

Okumaya devam et

Mutsuzluğu Kucaklamak Üzerine

Ekonomik sıkıntılar, düzenli bir duygusal ve cinsel ilişkinin yokluğu, yüzeysel dostluklar, kötü aile ilişkileri, şu radyoda çalmaya başlayan hüzünlü müzik ve insanın peşini bırakmayan o, geçmişten cereyan eden güzel, hayatın şimdi ne kadar kötü olduğunu ukalaca hatırlatan, gülümsettiği kadar iç burkan anılar… Mutsuz olmak için ne çok sebep var, ne rahatsız edici ve her nefes alışımda ciğerlerime batan boğucu bir duygu bu mutsuzluk. Bazen mutlu olmak mı istiyorum yoksa sadece mutsuz olmamak mı karar veremiyorum, belki ikisini birden istiyorumdur. Mutluluk nedir ki ben ona sahip değilim, neden ben de “sonsuza dek mutlu” yaşayamıyorum? Peki neden mutsuzluğumdan utanıyorum, onu tıpkı mutlululuğumu sergilemek isteğim gibi sergileyemiyorum, ondan rahatsızlık duyduğum için belki de herkesi rahatsız edeceğini düşünüyorum. Neden insanlara karşı sürekli gülümsüyorum, acıyla çığlık atmak istiyorum oysa…

Okumaya devam et

Karl Popper’ın Düşüncesini Oluşturan Zemin

Bazı biyografik özelliklerin Popper’ın düşüncesi üzerinde özel bir etkisi olduğu görülebilir. İlk olarak, genç yaşında Marksizm ile ilgilenmesi, onun Marksist ekonomi, sınıf savaşı ve tarih görüşüne tamamen aşina olmasını sağladı. İkinci olarak, 1920’lerde ve 1930’larda demokratik partilerin, kendi ülkesi Avusturya’daki faşizmin yükselişini engellemekteki başarısızlığı ve Marksistlerin bunu hoş karşılaması karşısında dehşete kapılmıştı. Marksistler, kapitalizmin çöküşüne…

Okumaya devam et

Fundamentality Nedir?

Metafizikte tanımlanan haliyle özlük fikri; dünyada özsel ve ilkel bir şey olduğu anlayışını yakalamayı amaçlar. Bu metafiziksel anlayış, öz’ün yerel adlandırılmasıyla ilişkilendirilsede filozoflar bu kavramın çeşitli tanımlarını ortaya atmışlardır. Tüm bu anlamlandırmalar içerisinde en etkilisi mutlak özlüğü varlıksal bağımsızlık ve köksüzlük olarak tanımlayandır. Buna göre özlük fikri genellikle bu ansiklopedide varlıksal bağımlılık ve metafiziksel temellendirmeye…

Okumaya devam et

Russell’ın Mantık Çalışmaları

Russell’ın Russell paradoksunu keşfi (Russell-Zermelo paradoksu olarak da bilinir.), tipler kuramını geliştirmesi, matematiğin temel mantığa indirgenebileceğini savunan mantıkçılık görüşünü desteklemesi, etkileyici genel mantıksal ilişkiler kuramı, niceliğin ve gerçek sayıların matematiğini biçimlendirmesi, birinci derece mantığı geliştirmesi onun matematiğin temellerine ve mantığa başlıca katkıları arasındadır. Russell kendi adını taşıyan paradoksu 1901’de Matematiğin İlkeleri (1903) üzerinde çalışırken keşfetti….

Okumaya devam et

Ontolojik Argümanların Tarihi

Ontolojik argümanlar, dünyanın gözlemlenmesi dışında bir kaynaktan (örneğin, salt akıldan) kökenini alan öncüllerle oluşturulmuş ve Tanrı’nın var olduğu sonucunu ortaya koyan argümanlardır. Diğer bir deyişle, ontolojik argümanlar sadece analitik, a priori ve gerekli öncüllerden Tanrı’nın var olduğu sonucuna varan argümanlardır. İlk ve en çok bilinen ontolojik argüman, 11. yüzyılda Canterburyli Aziz Anselm tarafından ileri sürülmüştür….

Okumaya devam et

Aydınlanma Çağı Filozoflarından Immanuel Kant

1.Çocukluk Dönemi: ‘’Üzerimdeki Yıldızlı Gökyüzü ve İçimdeki Ahlâk Yasası’’ Immanuel Kant, 22 Nisan 1724’te Königsberg, Doğu Prusya’da (şimdiki Kaliningrad, Rusya) Anna Regina Kant’ın (1697-1737, kızlık soyadı Reuter) ve Johann Georg Kant’ın (1683-1746) en büyük oğlu olarak dünyaya geldi. Reuter ailesi gibi Kant ailesi de koşumcuydu (Riemer, ayakkabı, eyer vb.). Reuter ailesi Bayern bölgesindeki Nürnberg’den, Kant…

Okumaya devam et

İbn Sina ve Mantık 2

Ibn Sina’nın mantık çalışmaları önemli ölçüde maddenin, eşit olmayacak bir biçimde felsefesine dağılmasıyla oluşur. En kapsamlı mantık yaklaşımı 1020 yılında yazdığı Şifa (The Cure/Šifā) kitabında bulunabilir. Ibn Sina bu kitabında Peripatetik geleneğiyle girdiği tartışmayı izah ettiği gibi geniş ölçüde sistematik bir analiz içindedir.1030 yılında yazdığı İşaretler ve Tenbihler’de ise (Pointers and Reminders/ Išārāt wa-tanbīhāt) Ibn…

Okumaya devam et

İbn Sina ve Mantık

Ibn Sina [Bilinen adıyla: Avicenna] (MS 980-1037) Arap geleneğinin direk ya da dolaylı olarak en etkileyici mantıkçısıdır. Ibn Sina’nın çalışmaları, özellikle de Aristoteles ve Peripatetik geleneği üzerine, Antik Çağ ve Geç Antik Çağ döneminden miras kalan çeşitli soru ve doktrinlerinden yeniden yorumlanması açısından merkezdedir. Genel anlamda Ibn Sina, Aristocu denilebilecek kadar sıkı bir mantık içinde…

Okumaya devam et

Paradokslar ile dolu adam; Karl Popper

Karl Raimund Popper 28 Temmuz 1902’de, o zamanın batı dünyasının kültür merkezi olan Viyana’da doğdu. Yahudi asıllı annesi ve babası onu daha sonra “şüphesiz kitap dostu” olarak tanımlayacağı bir atmosferde büyüttü. Babasının mesleği avukatlıktı ama klasiklerle ve felsefeyle çok yakından ilgilenirdi ve oğluna ileride asla kaybetmeyeceği sosyal ve politik konulara karşı ilgisini aşıladı. Annesi ona…

Okumaya devam et

Orta Çağın Büyük Hümanisti, Zamanının Çok Ötesinde Thomas More

On beşinci yüzyıla kadar karanlık çağını yaşayan Avrupa bir dizi aydınlanma ve Reform hareketlerinin ardından yeni bir döneme giriyordu. Avrupalı düşünürler kilisenin mutlak güç olarak görülmesinden ve kendisine tanınan sınırsız ayrıcalıklar sayesinde halkı soymasından rahatsızlık duymaya başlamışlardı. O dönemde kilisenin halka dayattığı inançlara göre, insanın doğası azap ve keder ile harmanlanmıştı ve kişi bu dünyada…

Okumaya devam et

Hepimizin Hocası: Aristoteles

Aristoteles’in hayatından bahsedeceğim bu yazının başlığını, onun bize öğrettiklerden yola çıkarak belirledim.Zira Aristoteles’in kendi asrına, dönemine sıkışıp kalmaması,  felsefe dünyasına yayılması, yüz yıllara ders veren bir hoca olması ve ardında  bıraktıklarının kendini ileriye taşıma kabiliyetinin bulunması,onu sonlanmayacak birdönemin hocası yapar nitelikte.   Aristoteles, bugünkü adı Stavro olan, Yunanistan’ın kuzeyindeki Stageira’da, M.Ö 384 yılında doğdu. Alt sınıf bir aileye  mensup değildi. Babası da tıpkı büyükbabası gibi doktordu. Coğrafi konumdan doğduğu kent Makedonya’ya yakındı, bundan dolayı Makedon kültürüne uzak büyümedi. Babasının da dedesi gibi Makedon Krallığı ile sıkı bağlantıları vardı. Büyükbabası Nicomachus, Büyük İskender’in büyükbabasının hekimiydi, yani…

Okumaya devam et

Jean Bodin ve Devlet

Jean Bodin (1529/30-1596) avukat, ekonomist, doğa felsefecisi, tarihçi ve on altıncı yüzyılın en önemli siyaset teorisyenlerinden biriydi. Bodin’in hâlâ büyüleyici ve gizemli olarak anılmasının iki sebebi var: Bir taraftan hayatı hakkında bazı şeyler bilinmiyor, bir taraftan da düşünceleri ve siyasi konumu ile ilgili yanlış anlaşılmalar tarihçiler arasında karşıt söylemlere ve uyuşmazlıklara sebep oldu.Bu da ne…

Okumaya devam et

Aristoteles’in Ahlak Felsefesi: 1.Giriş

Aristoteles, ahlak kuramını teorik bilimlerden ayrı bir alan olarak görür. Ahlak kuramının metodolojisi, konusuyla –iyi eylem- örtüşmeli ve genellemelerin bu alanda büyük bir yer tuttuğu gerçeğini de göz önünde bulundurmalıdır. Hayatlarımızı daha iyi kılabilmek adına ahlak üzerinde çalışırız. Demek ki bu çalışmanın birincil konusu, insanın iyiliğidir. Aristoteles; Platon ve Sokrates’in yolundan giderek, erdemi iyi yaşamın…

Okumaya devam et

Bilim felsefesi bölüm -1

Bilim Felsefesi, felsefik bir perspektiften, bilimsel sorgulamanın öğelerinden yapılan araştırma. Bu makale metafizik, epistemoloji ve etik konularının, modern bilimin pratiği ile hedefleri arasındaki ilişkiyi tartışıyor. Belirli bilimlerin ortaya koyduğu problemler ve kavramların aydınlatılması ile ilgili bkz. Biyoloji Felsefesi ve Fizik Felsefesi. Doğa Felsefesi’nden Metot Teorilerine. Felsefe ve doğa bilimi. Felsefenin tarihçesi ile doğa bilimlerinin tarihçesi…

Okumaya devam et

SOKRATES VE İSA ÖRNEKLEMİ ÜZERİNDEN RETORİK NEDİR?

“Başlangıçta söz vardı. Söz Tanrı’yla birlikteydi ve söz Tanrı’ydı. Başlangıçta o Tanrı’yla birlikteydi.” Yuhanna 1:1 İncil’de soyu Davud peygambere dayandırılan İsa, Yahudiye bölgesindeki Beytlehem kasabasında doğmuştur. Yusuf isimli bir gencin nişanlısı olan Meryem, Kutsal Ruh’tan gelen müjde ile İsa adında bir bebeğe hamile olduğunu öğrenmiştir. (Luka 26-38) İsa, İncil’de iyi bir öğretmen, haberci, elçi gibi…

Okumaya devam et

Özel Görelilik Teorisi’nde Işık ve Liminiferous Ether İlişkisi

Liminiferous Ether’in etimolojik kökeni, ontoloji görüşü yüzünden “varlık” ve “gerçeklik”kavramlarını ayıran Grek düşünür Aristokles veya evrensel ismiyle Platon’a dek uzanır.   ‘’Çünkü bu öğe her zaman havanın çevresinde akıp gittiği için onu ‘aeiter’ olarak adlandırmak yerindedir.’’ (Platon / Kratilus410)   Ether’in önemi “bilim” adı verilen yöntem ve sistematik düşüncenin henüz bilinen ölçüde yeryüzünde olmadığı dönemde…

Okumaya devam et

SOCRATES (I): GENÇLİK DÖNEMİ, KİM OLDUĞU

Gelin bu iki bölümlük yazı dizisinde tüm bu benzetmeleri, meşhur cümlelerin altında yatan asıl anlamları ve genel bilgileri, doğru bir akış ile, olay örgülerinde doğru bağlantılar kurarak, bir bütün halinde inceleyelim ve bu sorgulama ustasını, yöntemini tanıyalım. Socrates’i tanımak ile yetinmeyip, onun gibi düşünmeyi öğrenelim, onun gibi düşünmeye başlayalım. Onun tekniği ile felsefe aktivitesi yapalım ve ona ortak olalım.

Okumaya devam et