Site Loader
Reading Time: 3 minutes

Dünya büyüklüğünde bir yıldızın yörüngesinde bulunan Neptün boyutlu gezegen, beyaz cüce tarafından yavaş yavaş buharlaşıyor ve gezegenin her gün 260 milyon ton malzeme kaybetmesine neden oluyor. İlk kez, gökbilimciler küçük, ölü bir beyaz cüce yıldızın etrafında dönen dev bir gezegen için kanıt keşfettiler. Ve şaşırtıcı bir şekilde, Neptün boyutlu gezegen, yörüngedeki Dünya büyüklüğünde yıldızın çapının dört katından fazla.

Warwick Üniversitesi’nden Boris Gänsicke bir basın açıklamasında “Bu yıldızın doğrudan göremediğimiz bir gezegeni var” dedi. “Ama yıldız çok sıcak olduğu için, gezegeni buharlaştırıyor ve kaybettiği atmosferi tespit ediyoruz. Aslında, yanan yıldız, gezegenden günde yaklaşık 260 milyon ton oranında buharlaşmış bir malzeme akışı gönderiyor. Yeni keşif, bir yıldızın beyaz bir cüceye geçişinden kurtulan devasa bir gezegenin ilk kanıtı olarak hizmet ediyor. Ölü yıldızların etrafındaki gezegenlerin buharlaşmasının evren boyunca biraz yaygın olabileceğini düşündürmektedir. Ve Güneşimiz, çoğu yıldız gibi, sonunda beyaz bir cüceye dönüşeceğinden, buluntu güneş sistemimizin kaderine ışık tutabilirdi.”,

WDJ0914+1914 olarak adlandırılan söz konusu beyaz cüce, Yengeç takımyıldızına yaklaşık 1.500 ışık yılı uzaklıkta oturuyor. Beyaz cüce artık normal bir yıldız gibi nükleer füzyon geçirmese de kalan ısısı hala 49.500 derece Fahrenheit (25.000 santigrat) kabarıyor demektir. Güneşten beş kat daha sıcak.

Araştırmacılar başlangıçta Sloan Digital Sky anketi tarafından tanımlanan yaklaşık 7.000 beyaz cüceyi inceledikten sonra takip için yanan yıldız çekirdeğini işaretlediler. Ekip WDJ0914+1914’ün benzersiz spektrumlarını analiz ettiğinde, biraz sıra dışı olan hidrojenin kimyasal parmak izlerini tespit ettiler. Ama aynı zamanda daha önce beyaz bir cücede hiç görmedikleri oksijen ve kükürt elementleri belirtileri de seçtiler.

Gänsicke, Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) basın açıklamasında ” Bu şansa bağlı keşiflerden biriydi ” dedi. “Bu sistemde olağanüstü bir şey olması gerektiğini biliyorduk ve bunun bir tür gezegen kalıntısı ile ilgili olabileceğini iddia ettik.”

Bu nedenle, garip sistemde neler olduğunu daha iyi kavramak için ekip, takip gözlemlerini gerçekleştirmek için ESO’nun Şili’deki çok büyük Teleskopundaki x-shooter aletini kullandı. Araştırmacılar, daha ayrıntılı bir görünüme dayanarak, beyaz cüceye gömülü olduğunu düşündükleri sıra dışı unsurların aslında ölü yıldızın etrafında dolaşan bir gaz diskinden geldiğini öğrendiler.

Şili’deki Valparaiso Üniversitesi’nden bir astronom olan Matthias Schreiber,” Böyle bir diski yapmanın tek yolunun dev bir gezegenin buharlaşması olduğunu anlamak birkaç hafta sürdü ” dedi. Tuhaf sistemin geçmiş ve gelecekteki evrimini belirlemek için hayati önem taşıyordu. Diskin kompozisyonunun ayrıntılı analizi, Uranüs ve Neptün gibi bir buz devinin bağırsakları uzaya buharlaşırsa gökbilimcilerin bekleyeceği şeyle eşleşti.

Schreiber’in hesaplamalarına dayanarak, beyaz cücenin aşırı sıcaklığı, yüksek enerjili fotonlarla, 1 AU’NUN Dünya — Güneş mesafesi olduğu yıldızdan 0.07 astronomik birim (AU) bulunan yakındaki dev gezegeni bombaladığı anlamına gelir. Bu, gezegenin kütlesini saniyede 3.000 tondan fazla bir oranda kaybetmesine neden oluyor.

Ancak Nature’da yayımlanan makaleye göre, ” Beyaz cüce soğumaya devam ederken, kütle kaybı oranı yavaş yavaş azalacak ve [yaklaşık 350 milyon yıl içinde tespit edilemez hale gelecektir.” Ve o zamana kadar, kâğıt, dev gezegenin sadece “toplam kütlesinin önemsiz bir kısmını” ya da yaklaşık 0.04 Neptün kütlesini kaybetmiş olacağını eklemişlerdir.

Dev gezegen beyaz cüceye çok yakın olduğu için, araştırmacılar yıldızların kırmızı dev evresinde yok edilmesi gerektiğini söylüyorlar. Yani, yıldız beyaz bir cüceye geçtikten sonra içe doğru göç etmediği sürece. 

Gänsicke,” Bu keşif büyük bir ilerlemedir, çünkü son yirmi yılda, gezegen sistemlerinin beyaz cüce aşamasına doğru hayatta kaldığına dair artan kanıtlarımız vardı ” dedi. “Beyaz cücelere çarpan çok sayıda asteroitler, kuyruklu yıldızlar ve diğer küçük gezegene benzeyen nesneler gördük ve bu olayları açıklamak daha büyük, gezegen kütleli cisimler gerektiriyor. Kendisinin dağılmış olduğu gerçek bir gezegen için kanıtlara sahip olmak önemli bir adımdır.”

Güneş Sistemimizin Nihai Kaderi

5 milyar yıl içinde, güneş çekirdeğindeki hidrojenin sonundan yandığında, şimdi inert çekirdeğinin etrafında konsantrik hidrojen kabuklarını kaynaştırmaya devam edecektir. Bu kararsız süreç, güneşin kırmızı bir deve dönüşmesine neden olur, yani Merkür, Venüs ve muhtemelen Dünya’yı yutar.

Fakat Güneş genişledikçe, malzemenin dış zarfı üzerindeki yerçekimi kavraması giderek daha zayıf hale gelir. Sonunda, dış katmanlarını uzaya dökecektir. Ve bunu yaptıktan sonra, yabancı bir astronom, güneşin yanmış, inanılmaz derecede sıcak çekirdeğini çevreleyen beyaz bir cüce olarak bilinen güzel bir gezegen bulutsusu görürdü.

Astrophysical Journal Letters’da yayımlanan bir yardımcı makalede, Schreiber ve Gänsicke bu senaryoyu keşfederek, WDJ0914+1914 gibi gelecekteki beyaz cüce güneşin güneş sistemimizin dev gezegenlerini nasıl buharlaştırması gerektiğini detaylandırıyor.

“Bir anlamda, “dedi Schreiber,” WDJ0914 + 1914, kendi güneş sistemimizin çok uzak geleceğine bir bakış sunuyor.”

Kaynakça

Duygu

%d blogcu bunu beğendi: