DÜŞÜNCENİN RESMİ: ATİNA OKULU

Aslına bakarsak bu eser antik çağdan birçok filozofu ve bilim insanını içinde bulundurduğu için “Felsefe Destanı” veya “Düşüncenin Resmi” olarak da adlandırılabilir. Atina Okulu günümüzde Vatikan Müzeleri içinde bulunan Papalık Odaları’ndan ‘Stanza della Segnatura’nın bir duvarını kaplamaktadır.

Stanza della Segnatura

Bu fresk Raffaello Sanzio’nun en ünlü eseridir ve tam bir başyapıt olduğunu söylemek mümkündür. Raffaello burada perspektif tekniğini ustaca kullanmış ve yine hünerlerini gözler önüne sermeyi başarmıştır. Peki bu Atina Okulu bize neler anlatıyor? İçinde kimler yer alıyor? Biraz da bu soruların üzerinde duralım.

Rönesans kelimesinin kökeni Latince “renascere” fiilinden gelmektedir ve renascere “yeniden doğmak/yeniden doğuş” anlamlarına gelir. Bu açıdan Rönesans, Antik Yunan Sanatı’nın ve kültürünün yeniden doğuşunu simgelemektedir. Ulaşılmak istenen ise, Roma İmparatorluğu’nun dünyaya hükmeden gücüdür. Raffaello da bu sebeple Atina Okulu’nu konu alan bir fresk yapmış ve freskin arka planını da Roma mimarisini örnek alarak tasarlamıştır.

ATİNA OKULU’NDA KİMLER YER ALIYOR?

 

Platon ve Aristoteles

 

Platon, resmin ortasında eli ile gökyüzünü, yani felsefenin temelinde var olan ve mutlak gerçekliği temsil eden idealar dünyasını işaret etmektedir. Öteki elinde ise Timeaus adlı kitabını taşıyor. Platon figürü Raffaello’nun yaşadığı dönemde çok ünlü olan Leonardo da Vinci’nin yüzüne benzetilmeye çalışılmıştır.

Aritoteles, Plato’nun yanında elini avuç içi aşağıyı gösterir gibi ileri doğru uzatmıştır. Bu hareket onun fizik ve somut dünyayı ele alan görüşünü belirtir. Aristoteles’e göre asıl gerçeklik görüp dokunulabilen gerçekliktir. Öteki elinde ise ünlü kitabi Ethica yı taşıyor.

Sokrates

Yeşil kıyafetli olan filozof ise Sokrates‘tir. Yanındaki dinleyicilerine el işaretleriyle felsefesini açıklamaya çalışan bir figürdür, böylelikle “Sokratik Diyalog” yönetemi vurgulanmıştır. Sokrates felsefe tarihinin temelidir diyebiliriz. Sokrates’in yanında savaş kıyafetleri içinde öğrencisi olan Alkibiades bulunmaktadır.

Hypatia

Hypatia, İskenderiye’de felsefe, matematik ve astronomi üzerine çalışmıştır. Güzelliğinin yanı sıra bilgeliğiyle de herkesin hayranlığını kazanmış ve tarihte bilinen ilk kadın matematikçi olarak bilinir. Ayrıca resimdeki tek kadın figürdür.

Pisagor

Pisagor, diz çökmüş elindeki deftere önündeki çocuğun tuttuğu tablodaki notları geçirmektedir. Bu notlarda müzik oktavlarını gösteren şemalar, çeşitli sayılar ve şekiller bulunmaktadır. Yani Pisagor’un matematik ve müzik üzerine yaptığı teorileri de diyebiliriz.

Zerdüşt ve Batlamyus

Bu iki figür Zerdüşt ve Batlamyus‘u simgelemektedir. Zerdüşt gökyüzü (astronomi) ile, Batlamyus ise yerbilimleri (coğrafya) ile ilgilenmiştir. Bu sebeple ellerindeki küreler gökyüzü ve yeryüzünü işaret eder. Zerdüşt’e göre insan iyiyi veya kötüyü seçebilmek için özgür iradeyle yaratılmıştır. “Ben yeni bir din öğretmiyorum, eskisini ıslah ediyorum” demiştir.

Diyojen

Diyojen, merdivenlere sere serpe uzanmış elindekileri incelemektedir. Ona göre yaşamın tek amacı erdemli olmaktır. İnsanı erdemli yaptığı için bilgi sahibi olmaya değer verir ancak bunun dışındaki her şeyi gereksiz görür. İnsanın ihtiyaçları ne kadar azsa o kadar çok mutlu olur düşüncesini savunmaktadır. Diyojen’in sahip olduğu pek az şey vardır; kendisi ile karşılaşan Büyük İskender’e güneşini kapatıp gölge etmemesinden başka bir şey istemediğini söylemiştir.

Heraklit

Heraklit, Parmenides’ in takipçisidir. Ona göre eğer iki karşıtlık arasında denge aramasaydık hareket edemezdik. Parmenides, metafiziği ilk kez ortaya koyan filozoftur.

Öklid

Öklid ise burada öğrencilerine yerdeki levha üzerine eğilmiş bir biçimde teorisini açıklamaktadır.

Platon’dan Aristo’ya, Pisagor’dan Sokrates’e hepsinin yaptığı gibi felsefe, sorgulayarak gerçekliği arar. Muhteşem tasvirleriyle Atina Okulu, felsefenin resmidir.

 

0 Replies to “DÜŞÜNCENİN RESMİ: ATİNA OKULU”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir