Klimt’in Peyzajlarının Bilinmeyen Dünyası

Çeviren: Zeynep Alpay

 

Gustav Klimt’i düşündüğünüzde, akla ilk gelen şey nedir? Eğer çoğu insan gibiyseniz, büyük ihtimalle onun portrelerini veya diğer resimlerini düşünmüşsünüzdür. Başka birçok şeyi resmettiğini fark etmemiş olabilirsiniz. Fakat Klimt her yaz zaman geçirdiği Avusturya’daki Attersee Gölü’nde kariyeri boyunca birçok sayıda peyzaj resimleri yaptı.

1.resim
Gustav Klimt, Kammer Kalesi Toprakları üzerinde Sakin Gölet,1899. Viyana, Leopold Müzesi.

Bu ilk başta sürprizmiş gibi gelebilir ama Klimt’in peyzajlarından birini gördükten sonra, onun iyi bilinen eserleriyle olan bağlantı netleşecektir. Onun en tanınmış biçimsel özellikleri, en ünlü eserlerinde olduğu gibi peyzajlarında açıkça ortaya çıkıyor. Ünlü portrelerinden figürleri çıkarmayı düşünelim. Arka planda gördüğümüz şey, onun çoğu peyzaj resimlerinde gördüklerimizle pek benzer olurdu. Haydi, onlara bir göz atalım.

Desenler

2.resim
Gustav Klimt, Kayın Ağacı Ormanları, 1902. Dresden, Galerie Neue.

Klimt, özellikle Bizans simgeleri ve mozaiklerinde gördüğü desenleri severdi. Ünlü eserlerinin çoğunda, genellikle giyim ve arka planlarda, karmaşık desenlere yer vermişti. Kayın Ağaçları Ormanı ve Huş Ağacı Ormanı manzara resimlerinde olduğu gibi ormanın zeminindeki yapraklar minicik desenler oluşturuyordu. Bu eserler bana Klimt’ten biraz önce Fransa’da çalışan Georges Seurat’nın resimlerini anımsatıyorlar.

Klimt, dekorasyonun her çeşidine bayılırdı ve iç mekân tasarımı için “dekoratif resimler” denilen bir yapımla kariyerine başladı.

Düzleştirilmiş Bileşimler

3.resim

Gustav Klimt, Ağaçların Altında Gül Çalılar. c.1903. Paris Musee d’Orsay.

Yirminci yüzyılın başlangıcındaki diğer birçok modern ressam gibi Klimt de yapıtlarını, kariyeri boyunca giderek daha da sadeleştirdi. Arka planları oldukça yüzeyseldir. Bu yüzden her şey tam olarak izleyicinin gözü önünde belirir. Klimt’in peyzajlarından söz konusu durumu en net şekilde Ayçiçekleri ile Çiftlik Bahçesi’nde görebiliriz. Diğer eserlerinde, örneğin; Güller ile Orkide ve Ağaçların Altında Gül Çalılar’da olduğu gibi, yol, arka plana dair bir ipucu verir ama çiçekler zaten ileriye doğru bütün yolu itiyor gibi gözükür.

Aynı Resimde Doğacılık ve Soyutluk

4.resim
Gustav Klimt, Huş Ağacı Ormanı, 1903. Özel Koleksiyon.

Bana göre, bu Klimt’in tekniğinde en belirgin unsur. Doğal şekilleri ve son derece stilize olanları yan yana yerleştirerek tezat oluşturmayı seviyordu. Örneğin bunu, bazen Altınlı Kadın denen, ünlü resmi Adele Bloch-Bauer’de görebiliriz. Kadının yüzü, boynu ve kolları çok doğal ama portrenin geri kalanı hiç de öyle değil. Aynı fikri Klimt’in Huş Ağacı Ormanı gibi peyzajlarında da görebiliriz. Söz konusu resimde, ağaçların kabuğunun dokusu, tam olarak gerçek hayatta göründüğü gibidir fakat tabloda yeşil ve turuncu yapraklar çok daha soyut bir yorum ile yan yanadır. Etkisi eşsizdir ve doğrudan Klimt olarak tanımlanabilir.

Olağandışı Bileşimler

5.resim
Gustav Klimt, Park, 1910. New York, Modern Sanat Müzesi.

Klimt dengeli bileşimlerin nasıl yapılacağı hakkındaki geleneksel kuralları görmezden gelmeyi seviyordu. Bunun güzel bir örneği Park adındaki peyzajıdır. Asıl park altta kalan küçük tuval şeridine sığarken, yapraklı ağaç tepeleri bileşimin en az yüzde seksenini kaplar. Bu, bakana aşırı büyük bir ormanda olma hissini veren etkili bir strateji.

Öpücük gibi iyi bilinen bir eserinde olduğu gibi Klimt figürlerini, diğer türlerdeki yaratıcı bileşimleri oluşturmak için alışılmamış açılarda yerleştirirdi.

Altın

6.resim
Gustav Klimt, Çam Ormanı II, 1902. Baltimore, Baltimore Sanat Müzesi.

Klimt altını severdi. Birçok insan bu durumun babasının kuyumcu olmasından kaynaklandığına inanıyor. Ünlü eserlerinin çoğu, onun “Altın Dönemi” denilen, resimlerinde sık sık gerçek altın varak kullandığı zamandan gelir. Buna bir örnek, Beethoven Fırtınası olabilir. Aynı zamanda çevresindeki birçok manzarayı da resmetmiştir. Aslında Klimt’ın peyzajlarının çoğu altın varak içermez (Tree of Life dışında). Klimt, parlak sarı ve turuncuları canlandırmak için eserlerine küçük parçaları nasıl dahil edeceğini gayet iyi biliyordu.

Kaynak

www.dailyartmagazine.com/klimts-landscapes

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir