Sanat Nedir? sorusu üzerine bir deneme.

Günümüzde maalesef bazı olgular önemini kaybetmeye yüz tutmuş
durumda. Böylece insanın yozlaşma aşamasına girdiğini iddia etmek yersiz olmaz. Gerek ahlaki, gerek fikri bakımından, teknolojinin getirdikleriyle insan gerilemeye başlamıştır. Çağımızın en büyük sorunu haline gelen teknoloji,
insanın el becerisini maalesef acımasız bir katil gibi katletmeye yeminler etmiş…

MozartCultures olarak amacımız tam olarak burada başlıyor: Size, kara
delik gibi önüne geleni silip süpüren teknolojinin içerisinde yaşam alanları
açmak… Aslında sizlere bahsetmemiz gereken, her düşündüğümüzde aklımızıdarmaduman eden bir mesele var. “Sanat Nedir?”
İlk insandan günümüze kadar gelen bu olgu, insanlar tarafından çeşitli
bakış açıları ile farklı hisler uyandırmıştır. Kimine göre berbat, kimine göre gereksiz… Bu konu üzerine felsefe ile uğraşan insanların sanat felsefesi üzerine çalışmaları günümüzde bile önemli bir hal almıştır. Buradaki süregelen soru
şudur: “Sanat Nedir?” Bu soruya genellikle ortalama bir eğitim almış insan “Güzeli ortaya çıkaran etkinliktir.” der ve üzerin kafa yormayıp basite indirger. Halbuki sanat denilen olgu bu kadar basit bir kavram değildir. Sanat, güzel ve
estetik olayların senfonisidir. Peki ama güzel ve estetik denilen olgular nedir?

Ruslar’a göre güzel denilen olgu göze hoş gelen bir nesnedir. Lakin sanatın özü olarak güzelliği irdeleyen Avrupa dillerinde ise “beau”, “schön”, “beautiful”, “bello” sözcükleri biçimsel güzelliklerini korumanın yanında iyilik anlamına da
gelerek kullanılmıştır. Özetlemek gerekirse güzellik kavramı, zamanla biçimsel olandan düşünsel olana kaymıştır. Estetik olgusuna gelecek olursak, estetik felsefesinin kurucusu sayılan Baumgarten’e göre mantıksal kavramanın hedefi gerçek, estetik (duyusal) kavramanın hedefi ise güzeldir. Güzel ise duyular ile
kavranan mükemmelliktir. Bu iki olgunun ahengi çok ama çok önemlidir. Aksi takdirde senfoni bozulur.

Bu aşamada Lev Tolstoy’un Sanat Nedir kitabından bir bölüm paylaşmak sanırım en doğrusu olacaktır. “Söz, insanların düşünce ve deneyimlerini birbirlerine aktarmaya yarar; böylece o insanları bir araya getirmenin, birleştirmenin aracı işlevini görür; sanatın işlevi de tıpkı bunun gibidir. Sanatın insanlar arasında kurduğu ilişkinin sözün kurduğu ilişkiden farkı, sözün
insanların birbirine düşüncelerini, sanatın ise duyguları aktarmanın aracı olmasıdır.

Sanat, bir başkasının yansıttığı duyguları görerek ya da duyarak algılayan
birinin, bu duyguların aynısını yaşaması temeline dayanan bir etkinliktir.” Sanat, insanların ahenkli sessiz çığlıklarıdır. İnsan kendini sanat ile ifade etmeye ihtiyaç duymuştur. Bundan dolayı sanat tarih boyunca suretlerde karşımıza çıkmıştır. Günümüzde bu süreç büyük değişimler sonucunda ne yazık
ki durma noktasına gelmiştir. Bunun tek sorumlusu teknolojinin sistemleri
kendi bünyesinde sindirmesidir. Şikayetimiz bundan dolayıdır. İnsanoğlu teknoloji yüzünden kolaya alıştı. Kolaya alışmakla sanatın özünden uzaklaştı. Ne acı ama…

Kaynakça: Sanat Nedir? Lev Tolstoy

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir