Site Loader

Şehrin etrafındaki tepelerde mevzilenen çetnik paramiliterlerin yağdırdığı bomba ve mermiler, Sarajevo’nun buğulu havasında vızıldayarak insanların üzerine yağıyor. Tam da o anda, mezarlıktan yükselen ruhların ince ve duyulmaz sızısına Tomaso Albinoni’nin, ‘Sol Minör Adagio’su can veriyor. Çellosunun tellerini yayı ile usul usul okşayan yalnız bir adam, ardı arkası kesilmeyen ağıtların dile gelmesini sağlıyor sanki.
Sadece pardösü, atkı, kravat, gömlek, pantolon ve bir çift ayakkabıya değil; kentteki harabe yapılara, bombardımanla büyük bölümü yok olan kütüphaneye, hatta koskoca bir şehrin sonsuz acısına anlam katıyor bu adam. Vedran Smailovic’ten bahsediyorum. Sarajevo çellisti ve ‘Çılgın adam’ Vedran Smailovic’ten…

vedran4

HER DİNDEN BOSNALI İNSANA SIĞINAK OLAN KATEDRAL…
Bosna Savaşı öncesi; Sarajevo Operası, Sarajevo Filarmoni Orkestrası, RTV Sarajevo Senfoni Orkestrası ve Sarajevo Ulusal Tiyatrosu’nda sanatını icra eden bir çellistti Smailovic. 27 Mayıs 1992 tarihinin kendisi için bir dönüm noktası olacağından habersizdi o zamanlar… 1884-1887 yılları arasında Avusturya-Macaristan döneminde inşa edilen Srca Isusova Katedrali, Sarajevo Kuşatması sırasında her dinden Bosnalıya sığınak olmuştu. Ferhadija Caddesi’ndeki bu katedralin önünde, takvimler 27 Mayıs 1992’yi gösterirken yaşanan saldırıda, ekmek kuyruğunda bekleyen yirmi altı Sarajevolu hayatını kaybetti ve yüz sekiz kişi de yaralandı.

vedran3

SAVAŞTAN YORULAN RUHLARI MÜZİKLE ARINDIRDI
Ekmek fırınına yakın bir noktada yaşayan Vedran Smailovic, yaralılara yardım etmek için o bölgeye gitti. Gördükleri karşısında hissettiği duyguları tarif etmek imkansızdı belki de… Bunun dışa vurmasını sağlayabilecek tek yöntem, yine sanatıydı. 27 Mayıs 1992’yi takip eden günler boyunca savaşa karşı ‘sesli direnişine’ başlamaya karar verdi. Sarajevo’da yer alan bir kafeye gidip, insanların savaştan yorulan ruhlarını sanatla arındırdı. Devamında birçok mezarlıkta, yıkılan binalarda, yol kenarlarında ve bombardımanda büyük bölümü yok olan şehir kütüphanesinin kalıntıları arasında çellosuyla zulme meydan okudu.
Bu büyük sanatçı, yalnızca hayatını kaybedenlerin anısına çalmadı. Çok sayıda masum insanın cenazesi defnedilirken ailelerinin yanındaydı ve onlara destek de oldu. Çünkü yaşamını yitiren kişilerin büyük kısmı komşularıydı. Cenaze törenlerinde de çellosunun tellerini titreten Smailovic, yüreğini, cesaretini ve sanatını Sarajevo’nun adsız kahramanlarının hizmetine adadı.

vedrii

“SANATIN AMACI NEDİR” SORUSUNA EN GÜZEL CEVAPLARDAN BİRİNİ VERDİ
Takip eden dönemde Sarajevolu çellist, kendisine kurşunlar veya bombalar tarafından öldürülme ihtimaline rağmen savaş sırasında yaptıklarının çılgınlık olup olmadığını soran bir gazeteciye, “Bana çello çaldığım için çılgın olup olmadığımı soruyorsunuz, peki neden onlara Sarajevo’yu bombardımana tuttukları için çıldırmış olup olmadıklarını sormuyorsunuz?” yanıtını verecekti.
Vedran Smailovic, kuşatmanın şartlarının iyice zorlaştığı 1993 senesinde Sarajevo’yu terk etmek zorunda kaldı. Şimdilerde Kuzey İrlanda’da yaşamına devam eden altmış bir yaşındaki çellist şerefine çok sayıda proje geliştirildi. Bunlardan en ünlüsü ise, İngiliz besteci David Wilde tarafından düzenlemesi yapılan, “The Cellist of Sarajevo – Sarajevo Çellisti” oldu. Smailovic, Sarajevo’da yaptıklarıyla insanların hafızalarından öte, yüreklerindeki yerini çoktan aldı. Ruhu yeryüzüne barış ve iyilik için gönderilen, “Sanatın amacı nedir?” sorusuna en güzel cevaplardan birini uygulamalı olarak, müzik aracılığıyla veren bu güzel insana ne kadar saygı duyulsa az.

Kaynakça:

Vedran Smajlović: Cellist of Sarajevo still moves the world


https://eksisozluk.com/vedran-smailovic–945220
https://www.haberler.com/bosna-hersek-te-ferhadiye-katliami-kurbanlari-6079209-haberi/

fatihsabovic

Bir cevap yazın

Bizi Takip Edin

Araç çubuğuna atla