YAŞAMIMIZA YÖN VEREN SİHİRLİ OLAY: İLETİŞİM

Sabah uyanıp gözlerimizi açtığımız andan akşam tekrar uykuya daldığımız ana kadar geçen süreyi ele alırsak bizi saran iletişim ağını daha iyi kavrarız. Gözümüzü açtığımızda iletişimimiz önce kendimizle başlar. İlk olarak kendimizi nasıl hissettiğimize ilişkin zihnimizden mesajlar alırız. Kendimizi iyi veya kötü hissedebiliriz. Günlük yaşamımızın akışında pek çok kişiyle, grupla, kurumla ve toplum ile iletişim kurarız. Şimdi gözlerinizi kapatın ve bu akışı siz de bir gözden geçirin ya da sabah uyandığınızdan akşam uyuyuncaya kadar kimseyle iletişim kurmadığınızı hayal edin ve bu durumun birkaç gün devam ettiğini düşünün. Bu akış pek de iç açıcı gelmedi değil mi?

İletişim Gereği

iletişim, insan, diyalog

İçerikte ne olursa olsun bir problemi çözmek için bireylerin düşünce alışverişinde bulunmaları yani iletişim kurmaları gerekir. Bir problemi çözmek amacıyla başlatılan etkileşim, kısa sürede zıtlaşma ve çatışmaya dönüşür. Bu şekilde var olan problemi çözemeyip bir de üzerine yenileri eklenir. Dünyanın birçok ülkesinde görülen problemlerin kökeni, bilinçsiz şartlar altında yaratılan sosyal ortamlardaki iletişim düzensizliğidir.

Niçin uygarca iletişim kuramıyoruz? Demokratik yaşamı gerçekleştirmiş toplumların insanlardan daha mı az yetenekliyiz? Tabi ki hayır! İnsan ilişkilerini ve bireysel yönlerini ele alıp bu sorulara bir yanıt arayacağız.

İnsan İlişkileri Neden Önemli?

iletişim, insan, diyalog

Şimdi akıllara şöyle bir soru gelebilir: İletişim sadece toplumsal araçları gerçekleştirmek için mi gereklidir? İletişim hem kişisel hem toplumsal bir süreç olup en az iki kişiyi ilişki içerisine alan psikososyal bir süreçtir.

İnsan, ilişkiler içerisinde sürekli yeniden tanımlanan bir varlıktır. Diğer insanlarla ilişki içerisinde olmayan bir birey düşünülemez. İnsan için iletişim doğal ve kaçınılmaz yani olmasa olmaz bir olgudur. İletişim kurarız çünkü çevremizle etkileşime girmek, çevremizi anlamak isteriz. Başka türlü ne varlığımızı sürdürebilmemiz ne de kendimizi tanıyıp geliştirmemiz mümkün değildir.

Bir insanın ilişkilerinin niteliği, o insanın yaşamının kalitesini belirler. İlişki sorunları, iletişim yani düşünce alışverişi sorunlarıdır. Yaşamın değişik yönlerinde kendini gösterir. Aile yaşamımızda ebeveynleriniz ile aranızda bu tür sorunlar yer alabilir. Misal, fikirlerinizi dinlemiyor ve sürekli bir kenara itiliyor olabilirsiniz.

İletişim sorunlarını çözmeden yaşamda doyuma ulaşmak, yaşamı sürdürmek olanaksızdır. Ve insanların çoğu doyumlu bir yaşam geçirme çabası içerisindedir; okula gitme, meslekte yükselmeye gayret gösterme, aileyi rahat düzeyde yaşatmak ve çocuklarını en iyi şekilde yetiştirmek için çaba sarf etme, anlamlı ve doyumlu bir yaşamı gerçekleştirmek içindir. Doyumlu yaşamı gerçekleştirme yönündeki en önemli araç ise iletişimdir.

İletişim sorunlarının çözümü iyi niyet ve bu sorunların altında yatan psikososyal süreçlerin ne kadar anlaşıldığına bağlıdır. İletişim konusunda bilinçlenme bireye önemli etkileşim olanakları sağlar. Doyumlu yaşamı gerçekleştirebilmek de bireyin kendisini değerli görmesiyle ilişkilidir. Üstün Dökmen’in şiirsel diliyle söylersek, “Bir selam da kendimize vermemiz” gerekir. Bir insan olarak kendimizi değerli görebilmemiz ise “Bu dünyada bizim de var olduğumuzu, dostluğumuzu tüm evrene ilettiğimizde bir kısmının bizi de saracağını” biliyor olmamızdan geçer.

İletişim Kazaları

iletişim, kaza, insan, diyalog

Bir ülkenin trafik düzenine bakarak o toplumun insan ilişkilerini anlayabiliriz. Trafik, araç kullanan bireylerin birbirleiyle kurdukları ilişkilerin bütününü ifade eder. Günlük yaşamımızın önemli bir parçası olan trafikteki davranışlara bu amaçla kısaca bir göz atalım.

Türkiye’nin trafik düzeninden şikayetçi olmayanımız yoktur sanırım. Türkiye’nin trafik düzeninin karmakarışık olduğu da söylenir. Bazı kişilerin konuştukları kişilerin sözlerini sürekli kestiklerini gözlemleriz. Bu kişiler sözlerini kestiklerini kişilerden sosyal prestij veya yaş olarak daha ‘büyük’türler. Sosyal itibar açısından ‘büyük’ olan kişiler karşısındaki  konuşmuyormuş gibi istedikleri bir anda söze başlar. Bu davranış şekli ile trafikte büyük araçların kendilerinden daha küçük olan araçların yollarını kesmeleri sanki onlar yokmuş gibi davranmaları arasındaki benzerlik ne kadar da çarpıcı değil mi?

Bir araç sürücüsü yolda kendisinden başka bir araç yokmuş gibi hareket ederse sonucunda trafik kazası meydana gelir. Bir kişi konuşurken karşısındaki insanı nasıl etkilediğini düşünmeden kendi bildiği yönde istediğini söyler ise trafikte olduğu gibi iletişim kazaları ortaya çıkar. İnsan ilişkileri ile ilgili yaşanan kazaların sonucunda da yaralananlar ve ölenler olabilir. Küsenler, ayrılanlar ve gücenenler, yaralananları; kendi içine dönüp yalnızlığa gömülenler ise ölenleri oluşturur.

İletişim kazaları, trafik kazalarında olduğu gibi kazalara sebep olan maddeler bilindiği sürece indirgenebilir. İletişim konusunda bilgi sahibi olan kişi hem kendini hem de çevresindeki bireyleri daha iyi anlayıp değerlendirebilir. Kendi davranışlarını değerlendiren bir insan kurmuş olduğu ilişkilerin temelinde yatan psikolojik süreçleri de anlar ve fark etmeden ortaya çıkan iletişim kazalarını önleyebilir.

iletişim, kaza, insan, diyalog

Kişinin kendisinden hoşlanması ve kendini diğer insanlar ve doğayla ilişki içerisinde görmesi yaşamını daha anlamlı kılar. Gergin bir toplum içerisinde yaşıyoruz. İnsanları kuşatan ve bu gerginliğe esir düşmemek için kişinin kendisi ve çevresi ile bilinçli bir ilişki kurması gerekir. Bilinçli iletişim anlamlı yaşama, anlamlı yaşam ise sağlıklı ve anlamlı bir ruh halinin gelişmesini sağlar. İnsanın yaşamında esas olan ilişkidir. İletişim bu ilişkiyi sağlayan araçlardan sadece bir tanesi belki de en önemlisidir. Bu sebeple de “yaşamın dokusu ilişki, ilişkilerin can damarı ise iletişimdir.”

 

İlgili Yazılar: Psikoloji Nedir? , Sosyoloji Nedir? , İnsan

 

KAYNAKÇA

Cüceloğlu, D. (2008). İletişim Donanımları. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Cüceloğlu, D. (2002). İnsan İnsana. (27. Basım), İstanbul: Remzi Kitabevi.

Gençtan, E. (2000). Psikanaliz ve Sonrası. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Kaya, A. (2015). Kişilerarası İlişkiler ve Etkili İletişim.

Knapp, M.L & Van Gelisti, A.L. (2000). Interpersonal Communication and Human Relations. (4th. Ed.). USA: Allyn&Bacon.

Zıllıoğlu, M. (2007). İletişim Nedir? İstanbul: Cem Yayınevi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir