Türk Dilinin Tarihi Dönemleri -I

Dil? Dil çok sayıdaki değişkenin birleşimidir. İnsan ile var olan, karmaşık, canlı yapıdır. Temeli karanlık dönemde atılmış olan bu yapı kendini sürekli geliştirir. Esas olarak sözlü iletişim aracıdır. İlk işlevlerinden biri de bilgiyi doğrudan aktarmaktır. Konuşma ve yazı dili olarak ikiye ayırdığımız doğal iletişim aracı olan dilin, konuşma dilindeki farklılıklarına (lehçe, şive, ağız) önceki yazımızda…

Okumaya devam et

BİR FİLM: MANİFESTO

Yazan: Esin Nisan Yıldırım ‘’Hiçbir şey orijinal değildir.’’ Sanat nedir? Bu konuya kafa yoran insanlar olarak en az bir kere zihinlerimizde yer etmiştir bu soru. Sahi, nedir bu sanat? Sanatın toplumla ve kendi içsel dinamikleriyle olan ilişkisi bize ne anlatır? Her özne sanatı farklı yorumlarken, biz tek bir tanımda karar kılabilir miyiz? Her bilinçte farklı…

Okumaya devam et

Doğa Bilimlerindeki Matematiksel Açıklamalar

Matematik, dünya ile ilgili bilimsel araştırmalarımızda önemli bir yere sahiptir. Dünya ve matematiğin arasında nasıl bir ilişki bulunduğu hâlâ matematik, bilim felsefeleri ve genel felsefe için büyük bir soru işaretidir. Bu sorunun önemli bir bölümü fiziksel olgularda matematiğin açıklayıcı özelliğidir. 2005’de Baker’da yayınlanmış ve felsefe edebiyatında üzerine fazla kafa yorulmuş evrimle ilgili şu biyoloji örneğine…

Okumaya devam et

HOMO NALEDİ’NİN HÜKÜMDARLIĞINI İNCELEMEK

(John P. Rafferty tarafından yazılmıştır.) Homo naledi’nin ilk kalıntıları Eylül 2013’te Güney Afrika’nın Transvaal bölgesindeki Rising Star mağara kompleksinin derinlerindeki ücra bir oyukta (Dinaledi Odası) mağaracılar tarafından bulunmuştur. Kemikleri Homo cinsine ve o cinsten Australopithecus türüne ait kalıntılar ile benzerlik gösteren bu türlerin, yaklaşık 2.8 milyon yıl ila 2.5 milyon yıl* önceki Homo’nun ilk üyeleriyle…

Okumaya devam et

Vicdan mı Kanun mu: Antigone (1)

İlk sahnelendiği MÖ 442 yılından beri birçok filozofun ve yazarın üzerine düşündüğü, eleştirdiği, tekrar tekrar yazdığı Antigone’nin mutlaka her dönem için birkaç söyleyeceği vardı ve öyle görünüyor ki, hep olacak! Antigone, Sophokles’in “Thebai Üçlemesi” adını verdiği tregedaylarının en sonuncudur. Olayların yaşandığı Thebai kentinden adını alan bu üçlemenin ilki “Kral Oidipus Tragedyası”; ikincisi ise “Oidipus Kolonos”tur….

Okumaya devam et

Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu

Borderline KB(SKB), dürtüselliğin ağır bastığı bireylerde kendine zarar verme durumuyla beraber dışa vuran, belirli semptomlar ile kendini ortaya koyan bir kişilik bozukluğudur. SKB, 10’lu veya 20’li yaşların başında başlar ve devam eder. SKB, 20. yüzyılın ortalarında ortaya çıkmıştır. Resmi olarak genel nüfusun %1- 2’si SKB tanısına sahiptir.     Borderline KB’ si olan birey çevresine…

Okumaya devam et

İLK KURAMCILARDAN MAX WEBER

İLK KURAMCILARDAN MAX WEBER 1864 yılında doğan Weber, birçok konuda eserler bırakmıştır. Akademik hayatını sadece sosyoloji ile anmak haksızlık olacaktır. Yazıları ekonomi, hukuk, felsefe, tarih konularını içerir. Weber’in çalışmaları ile ortaya koyduğu temel nitelikler, bugünün sosyologları için temel sosyolojik tartışmaları belirlemiştir. Weber’in inancı Durkheim ile Marx’a göre farklıydı. Durkheim ile Marx, yapıların bireylerden bağımsız ve…

Okumaya devam et

Opera tarihinin en dişi kadını: Carmen

Akdenizli ‘Femme Fatale’ İspanyol bir çingenenin hikayesini anlatan Carmen operası, operaya önyargılı yaklaşan, onu abartılı bulanların bile severek dinlediği ve dinlettirdiği tek opera galiba.   Merimee’ın “Carmen” romanından esinlenerek yazılan opera, İspanya’da Sevil şehrinde geçiyor. Tütün fabrikasında çalışan, dillere destan güzelliğiyle karşı konulmaz cazibeye sahip çingene Carmen, ordudan On Başı ile ihtiraslı bir aşk yaşıyor…

Okumaya devam et

Kalenderîlik ve Kalenderîler

Horasan Melametiliği’nin bir kolu olan kalenderilik ya da diğer adıyla kalenderiyye, 10. yüzyılda İran’da ortaya çıkmış olmasına rağmen teşkilatlanması 12. yüzyılı bulmuştur. Budist, Zerdüştî ve Maniheist düşüncelerin İslam çerçevesindeki hali diyebileceğimiz kalenderilik Orta Doğu ve Orta Asya’da cereyan edip çevresinde insan toplamayı başaran sufi bir akımdır. Kalenderiler dünya ile bağını kopararak Allah’a yaklaştığını düşünmüş, giyime,…

Okumaya devam et

Istakoz Hayali- The Lobster Film Değerlendirmesi

Öyle bir dünya düşünün ki, bu dünyada bekar kalmak en büyük suç… Hatta bekarlığa son vermek otorite kontrolüne dahi alınmış. Yunan sinemacı Yorgos Lanthimos 2015 yapım tarihli bu eserinde karşımıza bir distopyayla çıkıyor. Filmin konusundan ana hatlarıyla bahsedecek olursak, mevzubahis edilen dünyada bekarlık en büyük suçtur. Bunu kontrol eden otel, -toplama kampı şeklinde de değerlendirebilir.-…

Okumaya devam et

“Britanya İmparatorluğu’nun Hanım’ı: Agatha Christie”

Agatha Christie, tam adıyla Dame Agatha Mary Clarissa Christie, (doğum 15 Eylül 1890, Torquay, Devon, İngiltere—ölüm 12 Ocak 1976, Wallingford, Oxfordshire), kitapları 100 milyondan fazla kopya satmış ve yaklaşık 100 dile çevrilmiş bir polisiye roman ve oyun yazarıdır. Annesi tarafından evde eğitilen Christie, I. Dünya Savaşı sırasında hemşire olarak çalışırken polisiye kurgu yazmaya başladı. Christie’nin…

Okumaya devam et

İLK KURAMCILARDAN AUGUSTE COMTE 

  Sosyolojinin ilk kuramcılarından olduğu kabul edilen Auguste Comte, doğa bilimlerinden esinlenerek toplumsal olayları incelemek üzere “sosyoloji” adını verdiği yeni bir bilim dalının temellerini atmıştır. Fransız Devrimi’nin sonrasında meydana gelen (toplumsal ve siyasal çalkantılı) dönemde yaşamış Fransız yazar ve düşünürdür. Comte’un düşüncelerini incelersek dönemin fırtınalı olaylarının etkilerini görebiliriz. Fransız Devrimi toplumda önemli değişmeler yaratmıştı; sanayinin…

Okumaya devam et

Asch’in Sosyal Uyum Deneyi

Gün içinde sizleri çevrenizdekilerden ayıran tüm özelliklere rağmen bir aradayken verilen kararlarda sıklıkla aynı düşüncede olduğunuzu tahmin etmek pek de zor değil. Bunun nedeni toplumu bir arada tutan ve davranışları önemli oranda etkileyen “sürü psikolojisi” anlayışıdır. Bir başka deyişle sosyal yaşantıda yaşanılan uyum baskısının etkisi ile bireyin uyum davranışı sergilemesidir. Sosyal psikolog olan Solomon Asch,…

Okumaya devam et

Türk Dilinin İsimsiz Emektarı

Agop Dilaçar. Asıl adıyla Hagop Martayan. 22 Mayıs 1895 yılında Ermeni bir ailenin oğlu olarak İstanbul’da dünyaya geldi. Annesinden Ermenice öğrenen Hagop, öğrenim dili İngilizce olan bir okulda eğitim hayatına başladı. Okulun haftalık dergisi, belki de onun dil ile ilgili aldığı ilk sorumluluktu. Öğrenim hayatına Robert Kolej’de devam eden Hagop, bütün seçmeli derslere girmesiyle dikkat…

Okumaya devam et

GALILEO VE RÖNESANS SANATI

Galileo Pisa’da ilk çalışmasını yaparken Rönesans sanatçıları insanoğlunun bilgisine büyük ölçüde katkı sağlamıştı. İtalyan Rönesansı’nın hümanist sanatçıları, anatomi çalışmasını geliştirmek için kendi tahlillerini yaptılar ve bedensel boşluğun kesin, gerçekçi tanımlamasını mümkün kılmak için matematiksel perspektifi keşfettiler. Edebi hümanistler her tür klasik eseri, özellikle Plato’nun çalışmalarını hayata döndürmeyi başardılar. Christopher Columbus, Ptolemy’nin coğrafyasının sonlu Avrupa dünyasına…

Okumaya devam et

Kâşif Bir Türkolog: Osman Nedim Tuna

Düzce doğumlu olan Osman Nedim Tuna, Kabataş Erkek Lisesi 1941 fen bölümü mezunudur. İstanbul Üniversitesi’nde Kimya Mühendisliği okurken aynı üniversitede bulunan Türkoloji bölümündeki Reşit Rahmeti Arat’ın dersini dinlemesi üzerine ondan etkilenerek hayatı ile ilgili önemli bir değişikliğe karar vermiş, Türkoloji üzerine yoğunlaşıp, “Orhon Yazıtlarının İmla Kaideleri ve Fonolojisi” adlı tezini savunarak diplomasını almıştır. Askerliğini yaptıktan…

Okumaya devam et

TOPLUMUN EVRİLMESİ, CEMAAT VE CEMİYET: FERDINAND TÖNNIES

Ferdinand, 26 Temmuz 1855 yılında varlıklı, çiftçilikle geçinen bir ailede dünyaya geldi. Ailenin 7 çocuğundan biri olan Tönnies, Sosyoloji ’de dönüm noktaları yaratan bir düşünür olacağından habersizdi. Jena, Leipzig, Berlin ve Tübingen Üniversitelerinde eğitim aldıktan sonra 1877 yılında doktorasını yaptı. Tönnies, 29 Ocak 1909’da Berlin’de diğer düşünürlerle birlikte (Simmel, Weber ve Sombart) Alman Sosyoloji Topluluğu’nu…

Okumaya devam et

İLK KURAMCILARDAN EMILE DURKHEIM

  Durkheim, 1858-1917 yılları arasında yaşamış, sosyolojiye önemli katkıları olan Fransız yazardır. Sosyolojinin ilk kuramcıları arasında sayılır. Bilimsel bir temele oturtmak için sosyolojinin biyolojiden, psikolojiden farklı bir bilim sahası olduğunu kanıtlamak için çalıştı ve Durkheim, biyolojik ve psikolojik yorumları reddederken, dikkatini insanlığın toplumsal sorunlarının toplumsal-yapısal belirleyicileri üzerine yoğunlaştırdı. (Coser, 2015. ss. 127) Durkheim’ın sosyolojinin temeline…

Okumaya devam et

Kitâbü Dîvânü Lügati’t-Türk 

1072 Ocak ayında yazmaya başlanıp 1077 Ocak ​ayında​ bitirilen bu eser Türkçenin bilinen ilk sözlüğüdür. Kâşgarlı Mahmud yazdığı bu eseri dönemin Abbasi halifesinin oğlu Ebü’l-Kasım Abdullah’a sunmuştur. Duymaya aşina olduğumuz kalıp cümlenin de dediği gibi​ “​Araplara, Türkçe öğretmek için yazılmıştır.​”​Eserin dil malzemesi Türk dünyasından toplanmış fakat Bağdat’ta kitap h​â​line getirilmiştir. Tam adı ise ​“​Türk dillerini…

Okumaya devam et

Kalemi Berceste Yazar ve Düşünür: Hannah Arendt 

                                                                                                        ‘’Şiddetle değişen bir dünyɑ, ɑncɑk dɑhɑ çok şiddetin                                                                                 vɑr olduğu bir dünyɑ olur.’’                                                                                                                            -Hannah Arendt  Siyasi gündemin politikanın dış hatlarını aşamadığı modern çağda, kendi içinde yeterince modernize…

Okumaya devam et