Duygu ve Düşünceleri Esas Alan Sanat Akımı: Empresyonizm

Empresyonizm Nedir?

Empresyonizm, diğer adı ile izlenimcilik; dıştan gelen etkilerin içe yansımasını, iç dünyada izler bırakmasını ve bu izlere dayanarak “sanat eseri” ortaya çıkarmasını savunan bir sanat akımıdır.19. yüzyılın başında doğmuş ve bütün sanat dallarını etkilemiştir. Bu akımın temsilcileri; çevreyi dış unsurların görünüşünü değiştirmeden, kendi izlenimlerini de ekleyerek eserlerine yansıtmaya çalışmışlardır.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Bu akımla ilişkisi olan sanatçılar; temel tabiatı, gerçekte olduğu gibi bütün ayrıntılarına bağlı kalarak değil, ancak ondan edinilen intibalar ölçüsünde ve niteliğinde anlatmayı hedef almışlardır. İzlenimcilere göre sanatçı doğrudan doğruya gerçeği değil, gördüklerinin kendisinde uyandırdığı duygu ve düşünceleri esas almalıdır. Asıl gerçekçiliği -öz habitatı- ve nesnelliği ikinci plana atarak kişisel yorumu ön plana çıkarmalıdır.

Empresyonizmde belirtilen yorumlar sanatçıdan sanatçıya değiştiği ve her sanatçı, eserinde kendi duygu ve izlenimi anlattığı için, meydana gelen edebi veya sanatsal eser; yazarın, şairin, müzisyenin ya da ressamın kendi kişiliğine dair izler taşır.

Empresyonistlere göre sanatçı, doğrudan doğruya gerçekliği değil, gördüklerinin kendisinde uyandırdığı duygu ve düşünceleri esas almalıdır. “Sanat anlayışlarını varlığın realist ve objektif yorumu esası üzerine kurmaktan daha öte, söz konusu varlığın sanatçıda uyandırdığı intibaları anlatmak” olarak açıklanan bu akıma İntibacılık adı da verilir.

İntibalar, sanatçıdan sanatçıya değiştiği ve her sanatçı, kendi eserinde kendi intibalarını konu aldığı için meydana gelen sanat eseri, sanatçısının karakteristik özelliklerini gözler önüne serecektir. Bu özellikleri dolayısıyla empresyonistler, etraflarını çevreleyen dış dünyaya karşı ilgisizdirler. Onların dile getirmek istediği, kendi iç dünyalarıdır. Empresyonizmde objenin kendisi değil, uyandırdığı intibalar önemlidir. Bu bakımdan empresyonizm, realizmin karşıtıdır.

Bu akımın takipçileri, resmedilen nesne ya da olaydan çok, günün belirli bir zamanı, belirli bir ışıkta sanatçının gözlemlerine önem vermektedir. Akımın öncüleri Claude Monet ve Camille Pissarro olarak kabul edilir.

Empresyonizm akımı, sembolizmin bir aşaması olarak kabul edilebilir. Zira temsilcileri arasında sembolizmin önemli temsilcileri de yer almış ve bu akımın önemli etkilerini taşıyacak türden birçok eser vermişlerdir.

Empresyonizmin Özellikleri:

• Daha çok, edebiyatta ve resimde gelişmiştir.
• Dış aleme, alemdeki varlıklara ve nesnelere karşı ilgisizlik görülür.
• Edebiyatta, resimde, müzikte; okuyucunun, seyircinin veya dinleyicinin eserle karşı karşıya gelir gelmez edineceği izlenim, bu akımın canlı temasını oluşturur.
• Empresyonist sanatçının anlattığı dış dünya değil, dış dünyanın imgeye (hayale) bürünmüş hâlidir.
• Empresyonistler, etkici ve duygusaldır. (Empresyon, etki-duygu anlamına gelmektedir.)
• Empresyonizm özgürlüğün simgesi kabul edilir.
• Empresyonizmde soyut betimlemelere sıklıkla yer verilir.
• Anlatılacaklar, sanatçının duyumuna bağlı olarak aktarılır.
• Objenin, kişi üzerindeki izlenimleri önemli olduğu için realizmin karşıtıdır. Asıl düşünce ön plandadır.
• Sanatçılar, eserlerinde kendi iç dünyalarını dile getirirler.

Empresyonizm’in Temsilcileri

Resimde Temsilcileri:

• Pierre Auguste Renoir
• Claude Monet
• Vincent Van Gogh
• Toulouse Leatrec
• Sisley
• Cezanne
• Camille Pissarro
• Amedeo Clemente Modigliani

Müzikte Temsilcileri:

• M. Ravel
• C. Debussy
• O. Respighi
• C.T Griffes
• P. Dukas

Edebiyatta Temsilcileri:

• Arthur Rimbauld
• James Jayce
• Rilke

Empresyonist Sanat Eserleri:

İzlenim: Gün Doğumu / Claude Monet

İzlenim: Gün Doğumu, Claude Monet’nin izlenimcilik akımına adını veren sanat eseridir. Eser, ilk kez 1874 yılında, Paris’teki La Salon Galerisi’nde düzenlenen “Empresyonizm Sergisi”nde sergilenmiştir.

Tekne Gezisinde Öğle Yemeği / Pierre Auguste Renoir

Tekne Gezisinde Öğle Yemeği: 1880-1881 yıllarında yapılan eser, Auguste Renoir’e aittir. Eser; 1,3 m x 1,73 m tuval üzerinde yağlı boya çalışmasıdır. Tablo üzerine yansıtılan empresyonizm akımı, modern sanatı da beraberinde getirmiştir. Eser, günümüzde The Phillips Collection’da sergilenmektedir.

Buğday Tarlası ve Kargalar / Vincent Van Gogh

Buğday Tarlası ve Kargalar: 1980 yılında yapılan eser, Vincent van Gogh’a aittir. Birçok kaynağa göre, Van Gogh’un yaptığı son resim olma özelliği taşısa da sanat tarihçileri net bir kanıt bulamadığından dolayı bu iddia kanıtlanmamıştır. Eser, günümüzde Van Gogh Müzesi’nde sergilenmektedir.

Yazan: Emre Köse
Editör: Emine Türal

Empresyonizm Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Empresyonizm Nedir?

Empresyonizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Fransa’da ortaya çıkan bir sanat akımıdır. Bu akım, geleneksel sanat anlayışına karşı çıkarak, ışık ve rengin anlık etkilerini yakalamaya odaklanır. Empresyonist ressamlar, değişen ışık koşullarının nesneler üzerindeki etkisini gözlemler ve bu anlık izlenimleri tuvale aktarırlar.

Empresyonizm Ne Zaman Ortaya Çıktı?

Empresyonizm hareketi 1860’larda başlamış ve 1880’lere kadar sürmüştür. İlk empresyonist sergi 1874 yılında Paris’te düzenlenmiştir. Bu sergi, sanat dünyasında devrim niteliğinde bir değişimin başlangıcı olarak kabul edilir.

Empresyonizmin Kurucusu Kimdir?

Empresyonizmin tek bir kurucusu yoktur, ancak Claude Monet akımın öncü isimlerinden biri olarak kabul edilir. Monet’in “Impression, Sunrise” (İzlenim, Gündoğumu) adlı eseri, akımın adını vermesiyle ünlüdür. Diğer kurucu isimler arasında Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas ve Camille Pissarro sayılabilir.

Empresyonist Ressamların Özellikleri Nelerdir?

Empresyonist ressamlar şu özelliklere sahiptir:

• Açık havada (plein air) resim yapma geleneğini benimserler
• Hızlı ve cesur fırça darbeleri kullanırlar
• Doğal ışığın etkilerini yakalamaya odaklanırlar
• Renkleri karıştırmak yerine yan yana koyarak optik karışım tekniği uygularlar
• Anlık izlenimleri ve atmosferi ön planda tutarlar
• Geleneksel perspektif kurallarını esnetirler

En Ünlü Empresyonist Ressamlar Kimlerdir?

Empresyonizmin en ünlü temsilcileri şunlardır:

• Claude Monet: Su zambakları serisinin yaratıcısı
• Pierre-Auguste Renoir: İnsan figürlerinde ustalaşan ressam
• Edgar Degas: Bale sahnelerinin büyülü yorumcusu
• Camille Pissarro: Kırsal yaşamın ressamı
• Berthe Morisot: Akımın önemli kadın temsilcisi
• Alfred Sisley: Manzara resminin ustası

Empresyonizm Öncesi Sanat Nasıldı?

Empresyonizm öncesinde Akademik sanat hakim durumdaydı. Bu sanat anlayışında:

• Atelyede çalışmak zorunluydu
• Tarihsel ve mitolojik konular tercih edilirdi
• Çizgi ve form ön plandaydı
• Koyu renkler ve dramatik gölgelendirme kullanılırdı
• Kusursuz teknik beceri aranırdı
• Sanat eğitimi katı kurallar çerçevesinde verilirdi

Empresyonizm Hangi Teknikler Kullanır?

Empresyonist teknikler şunları içerir:

• Plein Air: Açık havada resim yapma
• Broken Color: Renkleri karıştırmadan yan yana koyma
• Impasto: Kalın boya tabakalar halinde sürme
• Alla Prima: Tek seferde tamamlama tekniği
• Optik Karışım: Renklerin göz tarafından karıştırılması
• Loose Brushwork: Serbest fırça çalışması

Empresyonizmin Toplumsal Etkisi Nasıldı?

Empresyonizm sanat dünyasında büyük bir devrim yaratmıştır:

• Modern sanatın temellerini atmıştır
• Sanat piyasasında değişimlere yol açmıştır
• Sanat koleksiyonculuğunu yaygınlaştırmıştır
• Sanat eleştirisinde yeni yaklaşımlar geliştirmiştir
• Kadın sanatçıların tanınmasına katkı sağlamıştır
• Burjuva yaşam tarzının sanatta temsil edilmesine öncülük etmiştir

Empresyonizm Hangi Konuları İşler?

Empresyonist ressamların tercih ettikleri konular:

• Günlük yaşam sahneleri
• Doğa manzaraları
• Şehir yaşamından kesitler
• Kadın portrелeri
• Çiçek bahçeleri
• Su yansımaları
• Mevsimsel değişimler
• Cafe ve tiyatro sahneleri

Post-Empresyonizm Nedir?

Post-Empresyonizm, 1880’lerden sonra ortaya çıkan sanat akımıdır. Bu dönemde sanatçılar empresyonizmin getirdiği yenilikleri geliştirerek kendi tarzlarını oluşturmuşlardır. Paul Cézanne, Vincent van Gogh ve Paul Gauguin bu akımın öncü isimleridir.

Empresyonizmin Günümüzdeki Etkisi Nedir?

Empresyonizm günümüz sanatına şu etkilerle devam etmektedir:

• Modern sanat akımlarına ilham kaynağı olmuştur
• Fotoğrafçılıkta kompozisyon anlayışını etkilemiştir
• Moda ve dekorasyon dünyasında renk kullanımını şekillendirmiştir
• Müze ve galeri ziyaretçilerinin en çok ilgi gösterdiği akım olmaya devam etmektedir
• Sanat eğitiminde temel referans noktası olarak kullanılmaktadır

Empresyonist Eserler Nerede Görülebilir?

Empresyonist eserleri görebileceğiniz müzeler:

• Musée d’Orsay (Paris): Dünyanın en zengin empresyonist koleksiyonu
• Metropolitan Müzesi (New York): Geniş empresyonist eser koleksiyonu
• National Gallery (Londra): Önemli empresyonist çalışmalar
• Pera Müzesi (İstanbul): Empresyonist eserleri içeren koleksiyon
• Hermitage (St. Petersburg): Fransız empresyonist eserleri

Kaynakça:

• Empresyonizm Sanatı ve Sanatçıları Nedir? (t.y.). Nedir.org. Erişim adresi: https://empresyonizm-sanati-ve-sanatcilari.nedir.org/

• İzlenimcilik. (2005, Ağustos). Vikipedi. Erişim adresi: https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0zlenimcilik

• Buğday Tarlası ve Kargalar. (2017, Mayıs). Vikipedi. Erişim adresi: https://tr.wikipedia.org/wiki/Bu%C4%9Fday_Tarlas%C4%B1_ve_Kargalar

Görsel Kaynakça:

Kapak görseli: https://tasarimcantasi.com/3674-empresyonizm-nedir.html