Andy Warhol Kimdir?
Andy Warhol, 6 Ağustos 1928’de, Amerika’da doğan ve babası maden ocağında işçi olarak çalışan Warhol, ilkokul 3. sınıfta ömrü boyunca etkilerinden kurtulamayacağı Saint Vitus adlı bir hastalığa yakalanır. Sinir sistemini zedeleyen bu hastalık, zaman zaman istem dışı hareketler yapmasına ve belirsiz aralıklarla yatağa bağlı yaşamasına neden olur.
Yatalak olduğu dönemlerde çizim yapan, radyo dinleyen ve film yıldızlarının posterlerini biriktiren Warhol için bu dönemler, kişiliğinin gelişmesinde oldukça önem taşır.
1945 yılında liseyi bitirdikten sonra, 1949’da Pittsburgh’daki Carnegie Mellon Üniversitesinde sanat eğitimi alır. Eğitimini tamamladıktan sonra Warhol’un eli, sanat denilince akla gelen birçok alana değmeye başlar.
Andy Warhol’un Çalışma Hayatı:
Warhol, ilk olarak New York’a taşınır ve illüstratör olarak çalışmaya başlar. Glamour Dergisi’nin sanat editörü Tina Frederiks‘le tanışmasının ardından ise dergi için çizimler yapmaya karar verir. Aldığı ilk iş “Başarı, New York’ta Bir İş Sahibi Olmaktır.” başlıklı yazıya hazırladığı illüstrasyon olur. Asıl ismi Andrew Warhola olmasına karşın ilk işinde yanlışlıkla “Andy Warhol” olarak yayımlanır ve tasarımcı, bu olaydan sonra soy isminin son harfini kullanmamaya başlar.
Warhol, yalın fakat karakteristik mürekkep çizimleriyle kısa zamanda dikkat çeker. Erken dönem çalışmaları, daha sonra New York’taki Bodley Gallery‘de sergilenir.
İlk solo sergisini, 1952’de New York Hugo Galerisi’nde sanatseverlere açar. 1953–1955 yıllarında bir tiyatro topluluğu için sahne tasarımları yapan tasarımcı, 20’li yaşlarında saçını gümüş rengine boyar ve gri peruk takmaya başlar, bu sayede ne kadar genç olduğu fark eder.
Aynı dönemde ilk kitaplarını yayımlayan Warhol, Miller ayakkabıları için reklamlar yapar ve “35 Yıllık Sanat Yönetmenleri Kulübü Büyük Ödülü“nü kazanır. Bir sonraki yıl da aynı ödülü kazandıktan sonra ilk tablolarını yapmaya başlar.
Dick Tracy, Superman, Temel Reis gibi çizgi romanları resmeden sanatçı, 1960’lı yıllarda Campbell çorbası ve Coca-Cola gibi markaları alarak marka resimlerini ipek baskısı tekniği ile çoğaltması sayesinde tanınmaya başlar.
Sanat eleştirmenleri Warhol’un yeteneğinin farkına varırlar. Bu sayede Warhol’un çoğaltmalı çalışmaları, “Yeni Gerçekçilik” ismi verilen bir pop-art sergisinde sergilenir.
1963 yılında hayali olan, Fabrika adını verdiği stüdyosunu kurmasının ardından 2000’e yakın resim yapan ve film çeken Warhol, Marilyn Monroe ve Elvis gibi film yıldızları ve ünlü isimlerin portrelerini yapıp bunları sürekli tekrarlayarak bir stil yaratır.
Çektiği kısa filmlerle de “Bağımsız Film Ödülü”nün sahibi olur. “Empire” ve “Sleep” adını verdiği iki deneysel uzun metrajlı filmin yönetmenliğini yapar. Empire filmi 8 saat sürmektedir. Empire State Building’in karşısına konulmuş bir kameranın 8 saat boyunca sabit bir noktayı çektiği görüntülerden oluşan filminin temasını, başka bir filmi olan Sleep’te de kullanır. Sleep ise uyumakta olan birinin 6 saatlik uykusunu kaydeden bir çalışmadır.
Warhol, 1965 yılında resim yapmayı bırakmaya kararı alır. Bu kararına sadık kalan Warhol, 1972 yılında The Velvet Underground müzik grubunu keşfeder ve grubun ilk albümlerinin prodüktörlüğünü yapar.
70’li yıllarda daha sakin bir hayat yaşama kararı alan Warhol, zamanının çoğunu Michael Jackson, Mick Jagger, Liza Minelli gibi ünlü isimlerin portrelerini yapmakla geçirir.Bu dönemde ayrıca ”İnterview” isimli dergiyi kurar ve “The Philosophy of Andy Warhol” adlı kitabını yayımlar.
Bunların yanı sıra dindar bir katolik olarak yetiştirilen Warhol, evsiz barınaklarına sürekli yardım yapmakta ve röportaj yapmayı hiç sevmemektedir. Buna rağmen video sanatını halka açık sergileyen ilk sanatçıdır. Warhol, sohbetlerini kayıt cihazına kaydetmeye ve kayıt cihazını, insanlara ‘karısı’ olarak tanıtmaya başlar.
Takma adı Drella olan tasarımcı, 24 saat süren Le Mans yarışları için, BMW’nin M1 model arabasını elle boyamıştır. Boyama sanatına tutkusu ile bilinen Warhol, Dracula ve Cindirella’nın karışımı olan ‘öteki benliğini’, bir ‘drag queen’ olarak resmetmiştir.
Warhol’un en çok bilinen sözlerinden birisi “Bir gün herkes, 15 dakikalığına ünlü olacak”tır.
Warhol, 80’lerde maddi olarak güçlük çekmesine rağmen genç sanatçılara destek vermeye başlar ve 22 Şubat 1987’de 58 yaşında New York’ta hayata gözlerini yumar.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
1. Andy Warhol kimdir?
Andy Warhol, 1928 doğumlu Amerikalı bir sanatçıdır. Pop Art akımının en önemli temsilcilerinden biri olarak bilinir. Resim, heykel, film ve tasarım gibi farklı sanat dallarında eserler vermiştir.
2. Andy Warhol’un en ünlü eserleri hangileridir?
Warhol’un en ünlü eserleri arasında Campbell’s Soup Cans (Campbell Çorba Konserveleri), Marilyn Diptych (Marilyn İkilisi) ve Banana (Muz) yer alır.
3. Andy Warhol neden Pop Art’ın öncüsü sayılır?
Warhol, gündelik yaşamın sıradan nesnelerini ve popüler kültür ikonlarını sanatın merkezine taşıyarak sanatı herkesin erişebileceği bir forma dönüştürdü. Bu yaklaşım, Pop Art akımının en belirgin özelliğidir.
4. Andy Warhol’un stüdyosu “The Factory” nedir?
“The Factory”, Warhol’un New York’taki sanat stüdyosudur. 1960’lar ve 1970’lerde sanatçıların, müzisyenlerin, film yapımcılarının ve ünlülerin buluşma noktası hâline gelmiştir.
5. Andy Warhol’un Marilyn Monroe tablosunun önemi nedir?
Warhol’un Marilyn Monroe portreleri, ünlülerin medya tarafından nasıl idealize edildiğini ve tüketim kültürünün onları nasıl birer ikon hâline getirdiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyar.
6. Andy Warhol sadece ressam mıydı?
Hayır. Warhol aynı zamanda film yönetmeni, yazar, yapımcı ve yayıncıydı. “Interview” adlı dergiyi kurmuş ve birçok deneysel film çekmiştir.
7. Andy Warhol’un sanata katkısı nedir?
Warhol, sanat ile gündelik yaşam arasındaki sınırları ortadan kaldırarak modern sanatın yönünü değiştirmiştir. Bugün hâlâ çağdaş sanat dünyasında etkisi devam etmektedir.
Yazar: Emre Köse
Editör: Emine Türal
Kaynakça:
• Işık, A. (2016, Aralık). Çağdaş Grafik Tasarım ve Reklamcılıkta Andy Warhol Etkisi. DergiPark. 97-108. e-ISSN 2149 – 6595. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/567327
• Andy Warhol. (t.y.). Biyografi.info. Erişim Adresi: https://www.biyografi.info/kisi/andy-warhol
Bir Yorum
Sade bir anlatım ile zengin bir bilgi dökmüşsünüz ortaya. Yazılarınızın devamını bekliyor olacağım…