Resim Sanatı’nın bir diğer başyaptı; Çıplak & Giyinik Maya.

6134_3003

Resim sanatının başyapıtları arasında sayılan Çıplak Maya ve Giyinik Maya adlı tabloların ressamı; Francisco de Goya Kimdir?

 

Unknown
Francisco de Goya’nın Çıplak Maya’yı yaptığı dönemlerdeki otoportresi (1790-1795)

Francisco de Goya, 30 Mart 1746 tarihinde Fuentetodos köyünde doğmuştur. Romantizm akımının önde gelen isimlerinden olan İspanyol ressam ve gravür sanatçısı; İspanyol saltanatının saray ressamı olarak çalışan Goya’nın eserlerinin aslında yaşadığı döneme ait bilgi veren önemli belgeler olduğu düşünülür. Portreleriyle de ün kazanmış olan ressam, sanatındaki yaratıcı ve yıkıcı öğeler ve cesur resimleriyle kendisinden sonra gelen Manet, Picasso ve Francis Bacon gibi isimleri de etkiledi.

 

Goya, ilk resim denemelerini Zaragoza’da yapmıştır. Daha başlangıçtan itibaren Goya, renkleri dahiyane bir şekilde, ahenk uyumu içerisinde kullanmaktaydı. Teferruata pek önem vermemekteydi. Denemelerinden sonra Madrid kapıları Goya’ya açılmış, başkentte eniştesi Bayeu ile birlikte çalışmaya başlamıştı.

O çağlarda, sivrilen bir ressamın İtalya’ya gitmesi adetti. Goya da bu geleneğe uymuş ve orada sergilenen tabloların tekniği ile ilgilenmiştir. Daha sonra Parma’daki resim yarışmasına katılmış ve birinci olmuştur.

Beş yıl sonra Madrid’e geri dönen Goya, o döneme ait tablolarında Velazquez’in açık etkisi görülmekteydi. Bu büyük İspanyol ressamından esinlenmiş olan Goya biraz daha soylu bir üslup sahibi oldu. Böylece, o çağlarda Avrupa’da söz sahibi olan neoklasik Alman ressamı Mengs’in etkisinden de kendini kurtarmayı başarmıştır. Başlangıçta portre çalışmalarını manzara resimlerine tercih etmiş, zamanla ilgisini kişilerin iç dünyasına yöneltmişti.

Goya artık modelin rengi ve duruşu kadar ona hayat veren duyguları da görmeye ve anlamaya başlamıştı. Ekonomik durumu günden güne düzelen sanatçı 1780’de Akademi üyeliğine seçildi. 1788 yılında İspanya Kralı IV. Carlos’un ressamları arasına katılan Goya, 1799’da Saray’ın baş ressamı ilan edildi. Bulunduğu mevkiye rağmen disiplin nedir öğrenememişti. Goya, değerinin farkındaydı ancak XVII. yüzyılın sonlarına doğru, Sevilla şehrinde bulunduğu sırada ağır bir hastalığa yakalanmış ve bunun sonucunda tamamen sağır olmştu. 1808 yılında İspanya tarihi için kara bir devir başlamıştı. Napoleon ülkeyi zaptetmeye kalkışmış ancak İspanyollar yurtlarını koruma altına almaya çalışınca her yer kana bulanmıştı.

Goya koyu renkleri, bilhassa siyahı geniş bir ölçüde kullanmaya başlamıştı. Oniki yıldan beri tek olan Goya 1824’te tedavi olma bahanesi ile İspanya’dan ayrılıp Fransa’ya yerleşmişti. 16 Nisan 1828’de geçirdiği bir kalp krizi sonucunda hayatını kaybetmiştir.

Çıplak Maya

francisco_goya_08aa
La Maja Desnuda (Çıplak Maya)

Ressam: Francisco de Goya

Eserin Yapılış Tarihi: 1790 – 1800

Eserin Bulunduğu Yer: Prado Müzesi, Madrid

Eserin Gerçek Boyutu: 97 cm x 190 cm

Tür: Portre – Nü

Stil: Romantizm

Teknik: Yağlıboya

Materyal: Tuval

 

Üstünde yastıkları olan kanepeye uzanmış çıplak bir kadın betimlenmiş. Samimi bir şekilde izleyenin gözlerinin içine bakmasının ardında saklanan davetkar bir bakış. Kadın incelenip anlaşılmayı bekliyor.

İnci grisi, pembe ve solgun yeşil gibi renkler tercih edilmiş. Genek görünüş itibariyle Giyinik Maya’dan daha soğuk renkler hakim. Yumuşak bir doku var. Odak noktası ise Maya. Yağlıboya tekniği kullanılmış. Soğuk tat ve sessizlik.

Goya bu tabloyu, İspanyol enginizasyonunun çıplak kadın resimlerinin yasak olduğu bir dönemde İspanya başbakanı Godoy’un isteği üzerine yapmış. Bu dönemlerde İspanya’da nü resimlerin sergilenmesi kiliseler tarafından yasaklanmasına rağmen yüksek rütbeli kişiler bunları ressamlara el altından yaptırabilmekteydi. Godoy’un da tabloları biriktirmek ve sergilemek için evinde gizli bir odası olduğu söylenir. Kendisini ziyarete gelenler için, kimi zaman ziyaretçisinin karakterine veya konuşulması gereken konular üzerine birini seçip, kimi zaman da ziyaretçisini şaşırtmak için ikisini yan yana sergilermiş.

 

Giyinik Maya

1200px-Goya_Maja_ubrana2
La Maja Vestida (Giyinik Maya)

Ressam: Francisco de Goya

Eserin Yapılış Tarihi: 1802 – 1805

Eserin Bulunduğu Yer: Prado Müzesi, Madrid

Eserin Gerçek Boyutu: 95 cm x 188/190 cm

Tür: Portre

Stil: Romantizm

Teknik: Yağlıboya

Materyal: Tuval

 

Yine üstünde yastıkları olan kanepeye uzanmış fakat bu sefer üstünde bir elbise ile betimlenmiş, bakışında yine davetkar olan Giyinik Maya’nın üzerine yapışan ve vücut hatlarını ortaya çıkaran beyaz elbisesi onu Çıplak Maya’ya göre daha çıplak gösteriyor. Çıplak Maya’nın aksine yüzü solgun değildir. Makyajlıdır. Bel kısmındaki pembe kuşağın belini sıkıyormuş gibi görünmesi göğüslerini daha da belirgin hale getiriyor ve kadınlığını ön plana çıkarıyor. Giyinik Maya’nın üstünde Türk işi bir şalvar ve altın rengi terlikler var. Kıyafeti akla XVIII. yüzyılda İngiltere ve Fransa’da popüler olan Türk kıyafetleriyle portre yaptırma modasını getiriyor. Bu konuda Avrupa resim sanatındaki en iyi örneklerden biri Ingres’in Odalık isimli tablosu gösterilebilir.

Altın, safran, siyah ve kırmızı tonları daha çok kullanılmış. Resim üzerinde sıcak ve oryantal bir hava var. Mum, tütsü ve mistik bir kokusu bir yana ortadoğu müzikleri çalmakta sanki.

 

çm1-horz

  • Çıplak Maya’nın yüzü daha solgun
  • Aynı bakış
  • Giyinik Maya daha sıcak renkli makyaj etkisi yaratıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir